Naza Benetako istorioa

41 minutuko dokumental israeldarra da, webgune honetan doan ikus daitekeena. Gazan aritu ziren Israelgo Defentsa Indarretako (IDF) erreserbako goi-mailako agintariek eta inteligentzia-ofizialek gerra nola eta zergatik egin zen azaltzen dute; filmak, berriz, argazkiak, grabazioak eta dokumentuak erakusten ditu pantailan, haien hitzekin batera. Ez da barkamen-eskaera bat. Frogak dira.

Hiru herritar partikularrek: Roi Danino, Ariel Averbuch eta Hagay Gutman. Beraiek egin eta ordaindu dute. Ez du inongo gobernuk, armadak edo erakundek finantzatu. Haien ibilbideak Guri buruz orrian daude.

Ez. Hiru partikularrek egin dute Naza: Benetako istorioa, eta ekoizpena beren poltsikotik ordaindu dute. Ez dugu gobernuaren, armadaren edo kanpoko beste inoren finantzaketarik edo ekoizpenerako laguntzarik jaso. Ez Israelgo Gobernuak, ez Israelgo armadak, ez zekiten filma egiten ari ginenik, amaitu genuen arte.

Gure independentzia argia da. Bitartean, The Jerusalem Post egunkariko informazioek galderak sortu dituzte NAZA filmaren zuzendari Yuval Abrahamek Ahmed Alnaouqekin aspalditik duen lankidetzari buruz, baita Alnaouqek Hamasekin omen dituen loturen inguruko salaketei buruz ere. Independentziari eta loturei buruzko auziak irizpide berberekin aztertu behar dira bi ekoizpenetan.

Israelgo enbaxadak Estatu Batuetan bere ekimenez partekatu zuen amaitutako filma, guk aldez aurretik jakin gabe eta gurekin koordinatu gabe. Gure ustez, filmaren indarra froga sendoen bidez agerian uzten duen egian datzalako egin zuten. Pozik hartzen dugu herritarrek eta erakundeek gure ekoizpen independentea partekatzea, ikusleek froga horiek beren kabuz azter ditzaten.

Batere ez.

Ikusizko frogak funtsezkoak dira bi dokumentalen arteko aldea ulertzeko. Elkarrizketatuek gerran izan zituzten eginkizunak zehazten ditugu, eta haien zuzeneko lekukotzak ikusizko dokumentazio zabalarekin batera aurkezten ditugu: argazkiak, gorputzean eramandako kameren grabazioak, drone eta hegazkinen irudiak, lurraren ezaugarrien azterketak eta pilotu-kabinako benetako grabazioak. Azken horietan, zibilak gertu zeudelako erasoak bertan behera uzten direla ikusten da. Material horiek froga zehatzak eskaintzen dizkiete ikusleei, lekukotzekin batera azter ditzaten.

Grabazioak «desklasifikatuak» direla esan izan da. Ez genituen horrela eskuratu. Ez genuen grabaziorik desklasifikatu, eta ez genituen Israelgo armadarekin egindako ekoizpen-akordio baten bidez jaso. Lehenago argitaratu gabeko materialaren zati bat lekukotza ematen duten soldaduek berek grabatu eta zuzenean eman ziguten, Israelgo armadaren inolako parte-hartze instituzionalik gabe.

Dokumental baten sinesgarritasuna bere baieztapenak zenbateraino frogatzen dituenaren araberakoa da. Zer ikusi zuen lekuko bakoitzak bere begiz? Zer eginkizun eta ardura zituen? Eta, funtsean, zer froga erakusten zaizkio benetan ikusleari lekukotza berresteko, halakorik baldin badago, eta zer egiaztatzen dute?

Iturriak babestea zilegi izan daiteke. Baina anonimotasunak ezin ditu frogak ordezkatu, eta salaketa larriek «sinets iezadazu» esatea baino gehiago eskatzen dute. Gure lekukotzak eta dokumentazioa zorrotz aztertzea begi onez ikusten dugu. NAZAri ere irizpide bera aplikatzea espero dugu.

Ez. Sare sozialetan beren kabuz partekatzeaz aparte, ez dugu Israelgo Gobernuaren laguntzarik jaso filma banatzeko edo sustatzeko.

Batzuen esanetan, Hamasen jokabidea aztertzeak ez die heltzen NAZAk planteatzen dituen auziei. Ez gatoz bat. Hamasen jokabidea ezinbesteko osagaia da Gazako biktima zibilak serio aztertzeko. Hamasek zibilak nahita tiro-lerroan jartzeko erabiltzen dituen metodoak aintzat hartzen ez dituen edozein kontakizunek irudi desitxuratua ematen du. Ikusi Naza: Benetako istorioa, Hamasen metodoak zeure begiz ikusteko.

Gure jarrera argia da: Naza: Benetako istorioa filmak frogatzen du dokumentatutako praktikak ez direla gertakari bakanak, baizik eta gerra egiteko metodo sistematikoak, zibilak tiro-lerroan jartzen dituztenak eta Hamasi haien sufrimendua eta heriotzak propagandarako baliatzea ahalbidetzen diotenak. Ondorio hori sostengatzen duten zuzeneko lekukotzak eta ikusizko frogak aurkezten ditu filmak.

Zer erakusten du Hamasen lehentasunei buruz haren terroristek uniformea erantzi eta zibilen artean nahita ezkutatzeak? Gure filmak galdera horri erantzuten dio.

NAZA lehen aldiz argitaratu aurretik, Israelgo armadari ez zitzaion aukerarik eman filmaren salaketa zehatzei erantzuteko. Kazetaritza arduratsuaren oinarrizko irizpide berak aplikatu behar zaizkie bi filmei.

Ikusi bi filmak, aztertu batek aurkezten dituen eta besteak falta dituen ikusizko frogak, eta atera zeure ondorioak.

Jardunean dauden ofizialak dira, inteligentzian eta operazioetan aritzen direnak; horregatik, filmak ez du haien nortasuna ezagutarazten. Kamerari bizkarra emanda esertzen dira, eta filmak bakoitzak zer eginkizun zuen adierazten du. Entzuten duzunarekin batera, hura aztertzeko materiala ikusten duzu: grabazioak eta dokumentuak pantailan daude.