Наза Шынайы оқиға

Осы сайттан тегін көруге болатын, ұзақтығы 41 минуттық израильдік деректі фильм. Газада қызмет еткен Израиль қорғаныс армиясының запастағы жоғары лауазымды командирлері мен барлау офицерлері соғыстың қалай жүргізілгенін және неліктен солай жүргізілгенін түсіндіреді. Фильмде олардың сөздерімен қатар фотосуреттер, бейнежазбалар мен құжаттар көрсетіледі. Бұл — кешірім сұрау емес. Бұл — дәлел.

Үш жеке азамат: Roi Danino, Ariel Averbuch және Hagay Gutman. Олар фильмді өздері түсіріп, шығынын да өздері көтерді. Оны ешбір үкімет, әскер немесе ұйым қаржыландырған жоқ. Олардың өмірбаянымен Біз туралы бетінде таныса аласыз.

Жоқ. «Наза: Шынайы оқиға» фильмін үш жеке азамат түсіріп, өндіріс шығынын өз қалтасынан төледі. Біз үкіметтен, әскерден немесе басқа сыртқы көздерден қаржы да, фильм түсіруге көмек те алған жоқпыз. Фильм аяқталғанша, оны түсіріп жатқанымызды Израиль үкіметі де, Израиль қорғаныс армиясы да білген жоқ.

Біздің тәуелсіздігіміз анық. Ал The Jerusalem Post басылымындағы материал NAZA режиссері Yuval Abraham мен Ahmed Alnaouq арасындағы көптен бергі әріптестікке және Alnaouq-тың ХАМАС-пен байланысы бар деген айыптауларға қатысты сұрақтар туғызды. Тәуелсіздік пен байланыстарға қатысты мәселелер екі фильмге де бірдей өлшеммен, дәйекті түрде тексерілуге тиіс.

Израильдің АҚШ-тағы елшілігі дайын фильмді бізге алдын ала хабарламай әрі бізбен келіспей, өз бастамасымен бөлісті. Біздіңше, бұған фильмнің бұлтартпас дәлелдер арқылы шындықты ашып көрсетуі себеп болды. Көрермендер сол дәлелдерді өздері зерделей алуы үшін адамдар мен мекемелердің біздің тәуелсіз туындымызды таратуын құптаймыз.

Ешқандай қатысы болған жоқ.

Екі деректі фильмнің басты айырмашылығы — көрнекі дәлелдерінде. Біз сұхбат берген адамдардың соғыс кезінде қандай міндет атқарғанын атап, олардың тікелей куәгер ретіндегі айтқандарын мол көрнекі материалмен қатар ұсынамыз. Бұған фотосуреттер, денеге бекітілген камералардың жазбалары, дрондар мен ұшақтар түсірген кадрлар, жер бедерін талдау және жақын маңда бейбіт тұрғындар болғандықтан соққы беруден бас тартылғанын көрсететін ұшқыш кабинасынан түсірілген нақты кадрлар кіреді. Бұл материалдар көрерменге куәгерлердің сөздерімен бірге зерделейтін нақты дәлелдер береді.

Бұл бейнежазбалар «құпиясыздандырылған» деп сипатталған. Біз оларды ондай жолмен алған жоқпыз. Біз бейнежазбаларды құпиясыздандырған жоқпыз әрі оларды Израиль қорғаныс армиясымен фильм түсіру жөніндегі келісім арқылы алған жоқпыз. Бұрын жарияланбаған материалдардың бір бөлігін куәлік берген әскери қызметшілердің өздері түсіріп, бізге тікелей ұсынды. Бұған Израиль қорғаныс армиясы мекеме ретінде қатысқан жоқ.

Деректі фильмнің сенімділігі оның өз тұжырымдарын қаншалықты нанымды дәлелдейтініне байланысты. Әр куәгер нені өз көзімен көрді? Қандай қызмет атқарды, не үшін жауапты болды? Ең бастысы, айтылғанды растайтын дәлел бар болса, оның қайсысы көрерменге нақты көрсетіледі және ол нені дәлелдейді?

Дереккөздерді қорғауға негіз болуы мүмкін. Бірақ аты-жөнін жасыру дәлелдің орнын баса алмайды, ал ауыр айыптаулар үшін «сөзіме сене салыңыз» дегеннен көбірек негіз қажет. Біз куәліктеріміз бен құжаттарымыздың мұқият тексерілуін құптаймыз. NAZA фильміне де дәл сондай талап қойылады деп күтеміз.

Жоқ. Әлеуметтік желілерде өз бетінше бөліскенін есептемегенде, Израиль үкіметінен фильмді таратуға немесе насихаттауға ешқандай көмек алған жоқпыз.

Кейбіреулер ХАМАС әрекеттерін қарастыру NAZA көтерген мәселелерге жауап бермейді дейді. Біз бұл пікірмен келіспейміз. Газадағы бейбіт тұрғындар арасындағы шығынды байыппен зерттеу үшін ХАМАС әрекеттерін міндетті түрде қарастыру қажет. ХАМАС-тың бейбіт тұрғындарды әдейі оқ астына қоятын тәсілдерін елемейтін кез келген баяндау шындықты бұрмалап көрсетеді. ХАМАС тәсілдерін өз көзіңізбен көру үшін «Наза: Шынайы оқиға» фильмін көріңіз.

Біздің ұстанымымыз анық: «Наза: Шынайы оқиға» құжатталған әрекеттердің жекелеген оқиғалар ғана емес, бейбіт тұрғындарды оқ астына қойып, ХАМАС-қа олардың азабы мен өлімін үгіт-насихатқа пайдалануға мүмкіндік беретін жүйелі соғыс тәсілдері екенін дәлелдейді. Фильмде осы қорытындыны растайтын тікелей куәгерлердің әңгімелері мен көрнекі дәлелдер ұсынылған.

ХАМАС террористерінің әскери киімін шешіп, бейбіт тұрғындардың арасына әдейі жасырынуы ұйымның нені бәрінен жоғары қоятынын аңғартады? Біздің фильм осы сұраққа жауап береді.

NAZA алғаш жарияланғанға дейін Израиль қорғаныс армиясына фильмдегі нақты айыптауларға жауап беру мүмкіндігі берілмеді. Жауапты журналистиканың осы негізгі талабы екі фильмге де бірдей қолданылуға тиіс.

Екі фильмді де көріп, бірінде бар, екіншісінде жоқ көрнекі дәлелдерді зерделеп, өзіңіз шешім шығарыңыз.

Олар қазір де барлау саласында және әскери операцияларға байланысты қызметтерде жүрген офицерлер, сондықтан фильмде олардың кім екені құпия сақталады. Олар камераға арқасын беріп отырады, ал фильмде әрқайсысының атқарған қызметі аталады. Естігеніңіз көргеніңізбен толықтырылады: бейнежазбалар мен құжаттар экранда көрсетіледі.