«Наза: Шынайы оқиға» фильмін кім қаржыландырды? Авторлары жауап береді

Журналистер қоятын сұрақтар

Фильм интернетте жарияланғалы бері журналистер оның авторларына бірдей үш сұрақ қойып келеді: Израиль үкіметі оны қаржыландырды ма немесе түсіруге көмектесті ме, Израиль қорғаныс армиясы қандай рөл атқарды және үкімет фильмді насихаттап жүр ме? Бірлескен автор Ариэль Авербух бұл сұрақтарға жазбаша жауап берді. Төменде оның жауаптары өз сөзімен берілген.

Шығынды кім көтерді?

«Жоқ. „Наза: Шынайы оқиға“ фильмін үш жеке тұлға түсіріп, өндіріс шығынын өз қалтасынан төледі. Біз үкіметтен, әскерден немесе басқа сыртқы көздерден ешқандай қаржы да, фильмді түсіруге қолдау да алған жоқпыз. Тіпті фильм аяқталғанша Израиль үкіметі де, Израиль қорғаныс армиясы да біздің оны түсіріп жатқанымызды білген жоқ».

Олар — Рои Данино, Ариэль Авербух және Хагай Гутман. Үшеуі туралы авторлар парақшасында жазылған.

Израиль қорғаныс армиясының рөлі

«Ешқандай рөл атқарған жоқ». Авербухтың айтуынша, екі фильмнің айырмашылығы — экранда көрсетілетін дәлелдерде: «Біз сұхбат берген адамдардың соғыс кезіндегі міндеттерін атап, олардың өздері куә болған оқиғалар туралы айғақтарын мол көрнекі дерекпен қатар ұсынамыз. Олардың ішінде фотосуреттер, денеге тағылатын камералардың жазбалары, дрондар мен әуе кемелерінен түсірілген кадрлар, жер бедерінің талдауы, сондай-ақ маңайда бейбіт тұрғындар болғандықтан соққы берудің тоқтатылғанын көрсететін, ұшқыш кабинасынан түсірілген шынайы кадрлар бар».

Кадрлар қайдан алынды?

Кейбір БАҚ бұл кадрларды «құпиясыздандырылған» деп атады. Авербухтың айтуынша, олар басқа жолмен алынған: «Біз кадрларды құпиясыздандырған жоқпыз әрі оларды Израиль қорғаныс армиясымен фильм өндірісі жөніндегі келісім арқылы да алған жоқпыз. Бұрын жарияланбаған материалдың бір бөлігін куәлік берген сарбаздар өздері түсіріп, бізге тікелей ұсынды. Бұған Израиль қорғаныс армиясы ұйым ретінде мүлде қатысқан жоқ».

Елшілік пен грамота

«Израильдің АҚШ-тағы елшілігі дайын фильмді өз бастамасымен бөлісті. Біз бұл туралы алдын ала білген жоқпыз әрі оны елшілікпен келіскен де жоқпыз», — дейді Авербух. Фильм жарыққа шыққаннан кейін Ұлттық қоғамдық дипломатия басқармасының басшысы Ципи Хотовели авторларға құрмет грамотасын табыстады. Бұл туралы Премьер-министр кеңсесі X желісінде жариялады. Оның айтуынша, елшіліктің фильммен бөліскенінен басқа, авторлар оны таратуға не насихаттауға үкіметтен ешқандай көмек алған жоқ.

Екі фильмге де бірдей талап

«Ақпарат көздерін қорғау орынды болуы мүмкін. Бірақ аты-жөнін жасыру дәлелдің орнын баса алмайды, ал ауыр айыптаулар үшін „сөзіме сеніңіздер“ деу жеткіліксіз», — дейді Авербух. Ол The Jerusalem Post басылымындағы мақалаға сілтеме жасайды. Онда NAZA режиссері Юваль Авраамның Ахмед әл-Науқпен көптен бергі әріптестігіне және әл-Науқтың ХАМАС-пен байланысы бар деген айыптауларға қатысты сұрақтар көтерілген: «Тәуелсіздік пен байланыстарға қатысты мәселелер екі фильмде де бірдей мұқият тексерілуге тиіс».

Ол сондай-ақ NAZA алғаш жарияланғанға дейін Израиль қорғаныс армиясына фильмде айтылған нақты айыптауларға жауап беру мүмкіндігі берілмегенін және жауапты журналистиканың негізгі талаптары екі фильмге де бірдей қолданылуға тиіс екенін қосады.

Екеуін де көріп, өзіңіз шешіңіз

«Газадағы бейбіт тұрғындар арасындағы адам шығынын байыппен зерттеу үшін ХАМАС-тың әрекеттерін міндетті түрде ескеру керек, — дейді Авербух. — ХАМАС террористері әскери киімін тастап, әдейі бейбіт тұрғындардың арасына сіңіп кеткенде, бұл ұйымның басымдықтары туралы нені аңғартады? Біздің фильм осы сұраққа жауап береді». Жауаптардың толық нұсқасы жиі қойылатын сұрақтар бөлімінде берілген. Екі фильмді де көріңіз, әрқайсысы ұсынған дәлелдерді қарап, өзіңіз шешім шығарыңыз.