Il-Hamas u l-għajnuna umanitarja

Żewġ rakkonti tal-istess triq

L-għajnuna lejn Gaża spiss tiġi diskussa bħala għadd ta' trakkijiet. Il-Koordinatur tal-Attivitajiet tal-Gvern fit-Territorji (COGAT) ta' Iżrael jirreġistra dak li jidħol u jippubblika ċ-ċifri fuq gaza-aid-data.gov.il. F'ċifri tal-perjodu tal-waqfien mill-ġlied, il-COGAT semma madwar 600 trakk umanitarju kuljum mill-punti ta' qsim Iżraeljani, il-biċċa l-kbira minnhom iġorru l-ikel. Dawk iċ-ċifri jirreġistraw id-dħul. Ma jirreġistrawx x'jiġri bejn il-punt ta' qsim u l-persuna li għaliha kienet maħsuba l-għajnuna, u hemmhekk huwa fejn ir-rakkonti l-aktar ivarjaw.

Is-suldati jitkellmu dwar ġellieda tal-Hamas bi ħwejjeġ ċivili, ostaġġi miżmuma fid-djar, u l-għajnuna u l-Hamas. Dan l-artiklu jkopri l-għajnuna u l-Hamas. Jippreżenta dak li jgħidu sorsi differenti u jattribwixxi kull pretensjoni lis-sors tagħha.

Frar 2009: l-UNRWA tissospendi l-importazzjonijiet

L-ewwel rekord hawn huwa dikjarazzjoni tal-UNRWA. Fis-6 ta' Frar 2009 l-UNRWA ħabbret li kienet qed tissospendi l-importazzjonijiet kollha ta' għajnuna lejn Gaża wara li l-ikel ġie kkonfiskat. Qalet li matul il-lejl tal-5 ta' Frar għaxar tagħbijiet ta' trakkijiet ta' dqiq u ross, 200 tunnellata metrika ta' ross u 100 tunnellata metrika ta' dqiq, ittieħdu min-naħa ta' Gaża tal-punt ta' qsim ta' Kerem Shalom minn trakkijiet ikkuntrattati mill-Ministeru tal-Affarijiet Soċjali. Fit-3 ta' Frar, skont l-UNRWA, 3,500 kutra u aktar minn 400 pakkett tal-ikel ittieħdu minn maħżen tad-distribuzzjoni f'Beach Camp, fil-Belt ta' Gaża. L-UNRWA qalet li l-persunal tagħha kien irrifjuta li jgħaddi l-provvisti lill-ministeru u li l-pulizija mbagħad daħlet bil-forza fil-maħżen.

L-UNRWA qalet li s-sospensjoni kienet se ddum sakemm l-għajnuna tingħata lura u hija tirċievi assigurazzjonijiet kredibbli mill-gvern tal-Hamas f'Gaża li dan ma jerġax jiġri. Is-Segretarju Ġenerali Ban Ki-moon talab li l-ikel jingħata lura. Uffiċjali tal-Hamas iddeskrivew l-inċidenti bħala żball u indikaw li l-oġġetti kienu se jingħataw lura.

Pretensjonijiet dwar id-devjazzjoni f'din il-gwerra

Il-Forzi tad-Difiża ta' Iżrael (IDF) ħarġu vidjo li jgħidu li juri rġiel armati jieħdu l-kontroll ta' konvojs tal-għajnuna. F'preżentazzjoni ta' Ġunju 2025, l-IDF iddeskriva konfiska, kuntrabandu, qtugħ ta' perċentwal u ħlasijiet għall-protezzjoni. Jgħid li operattivi tal-Hamas ingħaqdu mal-konvojs b'mod miftuħ jew moħbija, u li dokumenti maqbuda u konversazzjonijiet interċettati juru li l-għajnuna kienet tintuża bħala sors ta' dħul u ta' provvista għall-ġellieda tal-Hamas. Tkellem dwar kwoti ta' madwar 15 sa 25 fil-mija tat-tagħbijiet f'xi materjal tal-Hamas li ppubblika. Dawn huma pretensjonijiet tal-IDF. Il-Hamas jiċħad li ħa l-għajnuna.

Ir-rapportar tal-BBC fl-2025 iddeskriva devjazzjoni tal-għajnuna mill-Hamas. Il-kopertura tal-BBC dwar il-gwerra ġabet ukoll fehmiet oħra: l-aġenziji tan-NU jgħidu li għandhom mekkaniżmi ta' monitoraġġ fis-seħħ, u uffiċjali Iżraeljani u Amerikani jgħidu li sistemi ta' tqassim preċedenti kienu affettwati mis-serq. Uffiċjali Amerikani kkwotaw stimi li l-Hamas jieħu sehem kbir mill-ekonomija tal-għajnuna permezz tal-bejgħ mill-ġdid, u dawk l-istimi jvarjaw. Analiżi Amerikana oħra tat-telf ta' provvisti ffinanzjati mill-Istati Uniti, kif irrappurtat mis-sħab, ġiet interpretata bħala li sabet serq inqas sistematiku f'kampjun aktar ristrett. Il-kampjuni u l-perjodi ta' żmien huma differenti.

It-tieqa tat-traċċar tan-NU tal-2025

F'Awwissu 2025 il-Foundation for Defense of Democracies (FDD) ippubblikat nota qasira dwar it-traċċar tat-trakkijiet tal-għajnuna mill-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għas-Servizzi tal-Proġetti (UNOPS). L-FDD qalet li bejn id-19 ta' Mejju u l-5 ta' Awwissu 2025 aktar minn 2,600 trakk qasmu minn Iżrael għal Gaża, u li madwar 300 biss waslu fid-destinazzjonijiet maħsuba tagħhom. L-FDD iddeskriviet 2,309 trakk bħala interċettati tul ir-rotot tat-twassil, 88 fil-mija ta' dawk skedati għat-twassil f'dak il-perjodu. Kif innotat l-FDD, id-data tal-UNOPS ma qalitx min ħa kull trakk. Irreġistrat interċettazzjoni minn atturi armati jew minn nies bil-ġuħ.

Dik iċ-ċifra tkopri perjodu wieħed. Mhijiex ċifra għall-gwerra kollha. Tom Fletcher, is-sotto-segretarju ġenerali tan-NU għall-affarijiet umanitarji, kien qal li l-maġġoranza l-kbira tal-għajnuna tasal għand iċ-ċivili. L-FDD użat in-numri tal-UNOPS biex tikkontesta dik id-dikjarazzjoni għal dak il-perjodu.

Fl-istess xhur, il-Gaza Humanitarian Foundation, mudell privat ta' tqassim, twaqqfet bl-appoġġ Amerikan u Iżraeljan fuq il-premessa ddikjarata li l-Hamas m'għandux jikkontrolla l-għoti tal-għajnuna. L-aġenziji tan-NU kkritikaw dak il-mudell. Fil-5 ta' Awwissu 2025 il-COGAT qal li Iżrael kien se jippermetti dħul ikkontrollat ta' oġġetti permezz ta' negozjanti lokali, bi trasferimenti bankarji u sorveljanza, biex jiżdied il-volum u titnaqqas id-dipendenza fuq il-ġbir min-NU u minn organizzazzjonijiet internazzjonali. It-twaddib mill-ajru u moll marittimu appoġġat mill-Istati Uniti ntużaw ukoll f'mumenti differenti tal-gwerra.

Punti ta' qsim, approvazzjonijiet u spezzjonijiet

Kerem Shalom huwa l-punt ewlieni ta' qsim għall-merkanzija fin-nofsinhar lejn Gaża. Uffiċjali Iżraeljani jgħidu li l-Hamas spara fuqu u li l-punti ta' qsim jagħlqu meta jkun hemm sparar. L-OCHA u prodotti umanitarji oħra tan-NU spiss iddeskrivew il-punti ta' qsim magħluqa bħala restrizzjonijiet fuq l-aċċess, u mhux dejjem isemmu l-isparar.

Il-COGAT jgħid li m'hemm l-ebda limitu fuq il-kwantità ta' mediċini approvati. Iżrael jgħid li jispezzjona oġġetti b'użu doppju bħal siment, pajpijiet u elettronika, għax jistgħu jintużaw għal skopijiet ċivili jew militari. L-aġenziji tan-NU u l-gruppi tal-għajnuna jgħidu li l-ispezzjonijiet u l-kjuwijiet idewmu l-għajnuna. F'noti tal-perjodu tal-waqfien mill-ġlied, il-COGAT irrapporta aktar minn 70,000 metru kubu ta' ilma kuljum u qal li 70 sa 80 fil-mija tat-trakkijiet umanitarji kienu jġorru l-ikel.

Id-dħul f'Gaża u t-twassil lir-riċevituri huma passi separati, u s-sorsi msemmija hawn fuq ma jaqblux dwar fejn u għaliex l-għajnuna tintilef bejn wieħed u l-ieħor.

X'iżid il-film

Il-film huwa sett ta' intervisti, mhux prodott tan-NU jew tal-COGAT. Is-suldati jiddeskrivu iljieli meta d-deċiżjonijiet dwar il-punti ta' qsim, il-konvojs, l-immirar u l-ostaġġi kienu jikkoinċidu. Ir-rakkonti tagħhom huma tagħhom u ma jsolvux il-mistoqsijiet ta' hawn fuq.