# หักล้าง NAZA

_บทวิเคราะห์โดยทีมงานของเรา ตุลาคม 2026_

NAZA ภาพยนตร์ปี 2026 ของยูวัล อับราฮัมและราเชล ซอร์ ซึ่งเผยแพร่ร่วมกับเดอะการ์เดียน นำเสนอตัวเองในฐานะสารคดี แต่เป็นผลงานที่มุ่งโน้มน้าวผู้ชม ทั้งภาษา การสัมภาษณ์ และการตัดต่อ ล้วนพาผู้ชมไปทีละฉากสู่ข้อสรุปเดียวที่กำหนดไว้ล่วงหน้า นั่นคืออิสราเอลกำลังก่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

หน้านี้เริ่มจากการแจกแจงว่าคำบรรยายภาษาอังกฤษเปลี่ยนคำพูดของทหารอย่างไร ตามด้วยคำชี้แจงของกองกำลังป้องกันอิสราเอล (IDF) และสิ่งที่ผู้สื่อข่าว นักวิจารณ์ และนายทหารค้นพบ สุดท้ายคือบทวิเคราะห์ของเราที่ครอบคลุมกว่าสี่สิบฉาก โดยระบุเทคนิคการชักจูงที่ใช้ในแต่ละฉากด้วยศัพท์ของการโปรแกรมภาษาประสาท (NLP) ข้อความที่ยกมาจากภาพยนตร์แปลจากภาษาฮีบรู

## คำบรรยายเปลี่ยนอะไรบ้าง

ผู้ชม NAZA ส่วนใหญ่ไม่เข้าใจภาษาฮีบรู จึงรับรู้คำพูดของทหารผ่านคำบรรยายภาษาอังกฤษเท่านั้น และในหลายจุด คำบรรยายกลับพูดมากกว่าที่ทหารพูด มีการเติมคำ ตัดถ้อยคำที่แสดงความไม่แน่ใจ และเปลี่ยนคำพูดคลุมเครือให้กลายเป็นข้อยืนยันหนักแน่น เรื่องนี้ไม่ต้องอาศัยการตีความ เมื่อนำมาเทียบกัน คำพูดที่ได้ยินกับข้อความบนจอไม่ตรงกัน

- **คำพูดในภาษาฮีบรู:** “รู้สึกว่านี่คือสิ่งที่ต้องทำ”
  **คำบรรยายภาษาอังกฤษ:** The sense in Israeli society is that that’s what we should do.
  ทหารพูดถึงความรู้สึกเท่านั้น คำบรรยายกลับทำให้ความรู้สึกนั้นกลายเป็นของสังคมอิสราเอลทั้งสังคม ผู้ชมในต่างประเทศจึงได้ยินราวกับว่าคนทั้งชาติต้องการให้ทำเช่นนี้ (ทีมงานของเราพบในภาพยนตร์)
- **คำพูดในภาษาฮีบรู:** “อาห์เหม็ดกับครอบครัวทั้งหมดของเขา”
  **คำบรรยายภาษาอังกฤษ:** Ahmed and his family will die.
  ทหารชี้ไปที่ห้องพักบนหน้าจอและบอกว่าใครอาศัยอยู่ที่นั่น คำบรรยายเติมว่าพวกเขาจะตาย ([The Times of Israel](https://www.timesofisrael.com/nazas-claims-about-idf-conduct-in-gaza-are-grave-so-are-the-films-journalistic-flaws/), 2026-09-27)
- **คำพูดในภาษาฮีบรู:** “มีการอนุมัติ แบบว่า 500 ต่อคนคนเดียว”
  **คำบรรยายภาษาอังกฤษ:** There was approval once to kill 500 for one human target.
  ทหารใช้ถ้อยคำที่แสดงความไม่แน่ใจ และไม่ได้พูดคำว่า “ฆ่า” เลย คำบรรยายตัดถ้อยคำนั้นออกแล้วเติมเรื่องการฆ่าเข้าไป และนี่คือข้อกล่าวอ้างที่ภาพยนตร์นำไปใช้ในตัวอย่างภาพยนตร์ ([The Times of Israel](https://www.timesofisrael.com/nazas-claims-about-idf-conduct-in-gaza-are-grave-so-are-the-films-journalistic-flaws/), 2026-09-27)

ผู้ชมที่ไม่เข้าใจภาษาฮีบรูไม่มีทางสังเกตเห็น ประโยคที่รุนแรงที่สุดของภาพยนตร์จึงไปถึงผู้ชมในต่างประเทศด้วยถ้อยคำที่ทหารไม่ได้พูด

## กองทัพอิสราเอลชี้แจงอย่างไร

กองทัพอิสราเอลตอบโต้หนังเรื่องนี้หลายครั้ง ครั้งแรกเมื่อหนังฉายรอบปฐมทัศน์ที่เวนิส ต่อมาชี้แจงข้อกล่าวหาที่ใช้ในตัวอย่างหนัง และท้ายที่สุดส่งคำชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษรยาวสิบหน้า ผู้สร้างหนังไม่ได้ส่งข้อกล่าวหาให้กองทัพอิสราเอลชี้แจงก่อนเผยแพร่ และไม่ได้มอบสำเนาหนังให้เมื่อได้รับการร้องขอ คำแถลงต่อไปนี้อ้างตามที่เผยแพร่

> กองทัพอิสราเอลปฏิเสธข้อกล่าวหาในหนังเรื่องนี้อย่างหนักแน่น หนังอาศัยคำให้การของบุคคลที่ไม่เปิดเผยชื่อและไม่สามารถตรวจสอบตัวตนได้ รวมถึงไม่อาจตรวจสอบได้ว่าบุคคลเหล่านั้นเคยรับราชการในกองทัพอิสราเอลหรือไม่ ทำหน้าที่ใด หรือมีส่วนเกี่ยวข้องกับเรื่องที่กล่าวหาหรือไม่
>
> หน่วยโฆษกกองทัพอิสราเอล, [X · Israel Defense Forces](https://x.com/IDF/status/2098399911750389869), 2026-09-11

> เรื่องนี้เป็นเท็จโดยสิ้นเชิง กองทัพอิสราเอลไม่เคยวางแผน อนุมัติ หรือดำเนินการโจมตีในกาซาที่คาดว่าจะมีพลเรือนเสียชีวิต 500 คนหรือใกล้เคียงจำนวนดังกล่าว และตลอดสงครามก็ไม่เคยมีข้อกล่าวหาที่น่าเชื่อถือว่าการโจมตีของกองทัพอิสราเอลทำให้มีผู้เสียชีวิตใกล้เคียงจำนวนดังกล่าว ผู้สร้างหนังไม่มีทางตรวจสอบยืนยันข้อกล่าวหานี้ได้ ไม่มีหลักฐานรองรับจริง แต่ก็ยังนำไปเผยแพร่
>
> หน่วยโฆษกกองทัพอิสราเอล ชี้แจงข้อกล่าวหาเรื่องพลเรือน 500 คน, [X · Israel Defense Forces](https://x.com/IDF/status/2099241925848994269), 2026-09-13

> ข้อกล่าวหาที่ปรากฏในสื่อประชาสัมพันธ์ไม่ถูกต้อง บางส่วนถูกนำเสนออย่างบิดเบือนและชวนให้เข้าใจผิด โดยไม่สอดคล้องกับสถานการณ์จริงในพื้นที่ เพื่อให้เกิดการอภิปรายอย่างมีสาระ เป็นมืออาชีพ และยึดข้อเท็จจริง แทนที่จะอาศัยภาพนำเสนอที่ทำให้เข้าใจผิด ผมขอเชิญผู้สร้างหนังเปิดโอกาสให้ตัวแทนกองทัพอิสราเอลรับชมหนังฉบับเต็ม เพื่อให้เราชี้แจงข้อกล่าวหาแต่ละข้อได้ตามเนื้อหาของข้อกล่าวหานั้น
>
> พลจัตวาเอฟฟี เดฟริน โฆษกกองทัพอิสราเอล, [Jewish News](https://www.jewishnews.co.uk/new-documentary-about-idf-strikes-in-gaza-causes-anger-in-israel/), 2026-09-15

> ในช่วงที่ถูกยกมาอ้าง มีข้อกล่าวหาเกี่ยวกับยุทธศาสตร์ระดับชาติและการทหาร ซึ่งชัดเจนว่าอยู่นอกขอบเขตความรู้ของทหารระดับล่าง การตัดสินใจเลือกและอนุมัติการโจมตีของกองทัพอิสราเอลดำเนินการโดยบุคลากรที่เป็นมนุษย์เท่านั้น ตามแนวทางของกองทัพอิสราเอล ไม่ใช่โดยปัญญาประดิษฐ์
>
> หน่วยโฆษกกองทัพอิสราเอล, [Ynet](https://www.ynet.co.il/news/article/bkapplrtzx), 2026-09-14

> จากสิ่งที่เผยแพร่จนถึงขณะนี้ นี่ไม่ใช่หนังที่วิพากษ์วิจารณ์กองทัพอิสราเอล และไม่ใช่ความพยายามค้นหาความจริง หนังตั้งอยู่บนคำใส่ร้ายเรื่องการฆ่าคนเพื่อใช้เลือด การจงใจบิดเบือนความเป็นจริง และข้อกล่าวหาเท็จที่ร้ายแรงต่อทหารและผู้บังคับบัญชาของกองทัพอิสราเอล
>
> พลโทเอยาล ซามีร์ เสนาธิการกองทัพอิสราเอล, [Al-Monitor](https://www.al-monitor.com/originals/2026/09/netanyahu-says-gaza-documentary-naza-shocking-incitement), 2026-09-14

> หนังเรื่อง “NAZA” นำเสนอภาพกระบวนการวางแผนเป้าหมายและการโจมตีของกองทัพอิสราเอลอย่างบิดเบือน ชวนให้เข้าใจผิด และไม่ตรงไปตรงมา เรื่องเล่าของหนังตั้งอยู่บนข้อผิดพลาดด้านข้อเท็จจริงที่มีนัยสำคัญ ซึ่งเกิดจากการนำเสนอความเป็นจริงอย่างบิดเบือนและจงใจชักนำ
>
> หน่วยโฆษกกองทัพอิสราเอล คำชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษร, [IDF Spokesperson's Unit](https://cdn-media.web-view.net/i/ww3xwccasc/________________________16.pdf), 2026-10-01

### คำชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษรของกองทัพอิสราเอล ตอบข้อกล่าวหาทีละประเด็น

เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2026 กองทัพอิสราเอลเผยแพร่คำชี้แจงความยาวสิบหน้า โดยระบุว่าภาพยนตร์ประกอบด้วยคำให้สัมภาษณ์ของบุคคลที่ไม่เปิดเผยตัวตน ซึ่งส่วนใหญ่เล่าประสบการณ์จากขั้นตอนเบื้องต้นที่มีขอบเขตจำกัดของกระบวนการที่ยังมีอีกหลายขั้นตอน ภาพยนตร์ละเว้นบริบทที่จำเป็นต่อการทำความเข้าใจสงคราม และยิ่งบิดเบือนด้วยการตัดต่อชี้นำและการพาดพิงถึงเหตุทารุณกรรมในประวัติศาสตร์

คำชี้แจงเริ่มจากชื่อเรื่อง NAZA เป็นคำย่อภาษาฮีบรูของ nezek agavi หมายถึงความเสียหายข้างเคียง เป็นศัพท์วิชาชีพที่กองทัพทุกแห่งซึ่งปฏิบัติตามกฎหมายใช้กัน “ย้อนแย้งที่ภาพยนตร์กลับนำความพยายามอย่างยิ่งยวดและความละเอียดรอบคอบที่กองทัพอิสราเอลทุ่มเทให้กับการประเมินความเสียหายดังกล่าวจากการโจมตี มาเสนอเป็นหลักฐานว่าไม่แยแสชีวิตพลเรือน ในความเป็นจริง การประเมินอันตรายที่คาดว่าจะเกิดแก่พลเรือนจากการโจมตีเป็นข้อกำหนดตามกฎหมายระหว่างประเทศ” ผู้บังคับบัญชาใช้การประเมินนี้ตัดสินว่าการโจมตีชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ต้องเพิ่มมาตรการป้องกัน เปลี่ยนแผน หรือยกเลิกการโจมตีหรือไม่

#### ข้อบกพร่องสามประการในกระบวนการสร้างภาพยนตร์

- **พยานให้ข้อมูลเกินขอบเขตที่ตนรู้.** ผู้ให้สัมภาษณ์ได้รับการระบุว่าเป็นบุคลากรด้านข่าวกรอง แต่เรื่องที่พวกเขาเล่าครอบคลุมขั้นตอนข่าวกรองเบื้องต้น ไม่ใช่การวางแผนและอนุมัติการโจมตี ซึ่งเป็นหน้าที่ของหน่วยงานฝ่ายปฏิบัติการ การประเมินจำนวนพลเรือนใกล้เป้าหมายในเบื้องต้นไม่ใช่การประเมินขั้นสุดท้ายที่ใช้ตัดสินใจลงมือโจมตี การเลือกโจมตีเพียงบางส่วนของเป้าหมาย การเปลี่ยนอาวุธหรือเวลาโจมตี และการอพยพหลังได้รับคำเตือน ล้วนทำให้จำนวนดังกล่าวเปลี่ยนแปลงได้อย่างมาก ที่ปรึกษากฎหมายซึ่งมีความเป็นอิสระในการปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ตรวจสอบการโจมตี และระหว่างสงคราม ผู้บังคับบัญชาได้จำกัด ปรับเปลี่ยน ส่งกลับไปทบทวน หรือไม่อนุมัติการโจมตี เนื่องจากอันตรายที่คาดว่าจะเกิดแก่พลเรือน
- **ไม่มีการตรวจสอบยืนยัน.** นอกจากคำบอกเล่าของผู้ไม่เปิดเผยตัวตนแล้ว ภาพยนตร์ไม่ได้อ้างคำสั่ง บันทึก หรือหลักฐานยืนยันอื่นใด ไม่มีการระบุเป้าหมาย วันที่ สถานที่ หรือจำนวนผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บของการโจมตีที่กล่าวอ้างแม้แต่ครั้งเดียว ผู้ชมจึงไม่สามารถตรวจสอบได้ ผู้สร้างภาพยนตร์ไม่ได้ส่งข้อกล่าวหาให้กองทัพอิสราเอลชี้แจงก่อนเผยแพร่ ซึ่งขัดกับหลักปฏิบัติทางวารสารศาสตร์ที่เป็นที่ยอมรับ
- **ละเว้นบริบท.** ภาพยนตร์ให้น้ำหนักเพียงเล็กน้อยกับเหตุสังหารหมู่เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม ซึ่งอธิบายถึงภัยคุกคามจากฮามาสและเหตุผลที่อิสราเอลเข้าสู่สงคราม เช่นเดียวกับการที่ฮามาสแฝงผู้ก่อการร้าย อาวุธ และโครงสร้างพื้นฐานไว้ภายในและใต้โรงพยาบาล สถานที่ของสหประชาชาติ โรงเรียน และมัสยิด รวมทั้งสู้รบในชุดพลเรือน ตลอดจนมาตรการคุ้มครองพลเรือน ได้แก่ การยกเลิกการโจมตี หน่วยลดอันตรายต่อพลเรือนที่ออกคำเตือนและติดตามว่ามีพลเรือนอยู่ที่ใด ที่ปรึกษากฎหมายอิสระ และอาหารมากกว่า 3.9 ล้านเมตริกตันที่นำเข้าสู่กาซาตั้งแต่เดือนตุลาคม 2023

#### ข้อกล่าวหาของภาพยนตร์และคำตอบของกองทัพอิสราเอล

- **ภาพยนตร์:** มีการอนุมัติให้พลเรือนเสียชีวิต 500 คนในการโจมตีครั้งเดียว
  **กองทัพอิสราเอล:** กองทัพอิสราเอลไม่เคยวางแผน อนุมัติ หรือดำเนินการโจมตีในกาซาที่คาดว่าจะทำให้พลเรือนเสียชีวิต 500 คน หรือแม้แต่ใกล้เคียงจำนวนดังกล่าว ไม่เคยมีใครเสนอข้อกล่าวหาอย่างจริงจังว่าการโจมตีครั้งใดทำให้พลเรือนเสียชีวิตใกล้เคียงจำนวนนี้ ผู้สร้างภาพยนตร์นำข้อกล่าวหานี้ใส่ไว้ในตัวอย่างภาพยนตร์ ทั้งที่ไม่อาจตรวจสอบยืนยันได้
- **ภาพยนตร์:** สามารถโจมตีผู้ก่อการร้ายระดับล่างได้ แม้คาดว่าจะมีพลเรือนเสียชีวิตหรือบาดเจ็บสูงสุด 20 คน และสำหรับผู้บัญชาการระดับสูง ตัวเลขอยู่ที่ 200 คน
  **กองทัพอิสราเอล:** ข้อกล่าวหานี้สับสนระหว่างเกณฑ์กำหนดระดับผู้มีอำนาจอนุมัติกับการอนุญาตให้โจมตี และระหว่างฐานข้อมูลกับรายชื่อเป้าหมาย เกณฑ์ดังกล่าวกำหนดเพียงว่าใครมีอำนาจอนุมัติการโจมตี ไม่ใช่จำนวนผู้เสียชีวิตที่อนุญาตให้เกิดขึ้นได้ และผู้บังคับบัญชาทุกคนยังต้องประเมินความได้สัดส่วนของการโจมตีแต่ละครั้ง การกำหนดให้ต้องขออนุมัติจากผู้มีอำนาจระดับสูงขึ้นเมื่อตัวเลขเกินเกณฑ์เป็นแนวปฏิบัติมาตรฐานของกองทัพตะวันตก ไม่เคยมีเกณฑ์ที่ 200 คน
- **ภาพยนตร์:** Lavender คือรายชื่อบุคคลที่จะถูกสังหาร
  **กองทัพอิสราเอล:** Lavender เป็นฐานข้อมูลที่เชื่อมโยงและตรวจสอบเทียบข้อมูลจากแหล่งข่าวกรองต่าง ๆ เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับผู้ก่อการร้ายเป็นปัจจุบัน การมีชื่ออยู่ในฐานข้อมูลไม่ได้ทำให้บุคคลนั้นกลายเป็นเป้าหมาย และยิ่งไม่ใช่การอนุมัติให้โจมตี
- **ภาพยนตร์:** การนับจำนวนตาม NAZA ไม่แยกผู้ใหญ่กับเด็ก
  **กองทัพอิสราเอล:** นี่คือสิ่งที่กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศกำหนด พลเรือนย่อมเป็นพลเรือนไม่ว่าจะอายุเท่าใด และไม่มีชีวิตพลเรือนคนใดมีค่าน้อยกว่าใคร ตลอดสงคราม การมีพลเรือนอยู่ในพื้นที่ โดยเฉพาะเด็ก ทำให้ผู้บังคับบัญชายกเลิก เลื่อน หรือวางแผนการโจมตีใหม่
- **ภาพยนตร์:** ไม่เคยมีการตรวจสอบการเสียชีวิตของพลเรือนหลังการโจมตี
  **กองทัพอิสราเอล:** หลายหน่วยของกองทัพอิสราเอลตรวจสอบผลการโจมตี รวมถึงรายงานอันตรายที่เกิดแก่พลเรือน ผู้ให้สัมภาษณ์ไม่ได้สังกัดหน่วยเหล่านั้น การตรวจสอบเหล่านี้นำไปสู่การสอบทบทวนเหตุการณ์หลายร้อยกรณี และอัยการทหารสูงสุดเป็นผู้ตัดสินใจว่าจะเปิดการสอบสวนทางอาญาหรือไม่
- **ภาพยนตร์:** ปัญญาประดิษฐ์สร้างเป้าหมายหลายหมื่นรายการที่ถูกนำไปโจมตี
  **กองทัพอิสราเอล:** ปัญญาประดิษฐ์ไม่ได้เป็นผู้ตัดสินว่าสิ่งใดหรือบุคคลใดเป็นเป้าหมาย และไม่ได้ตัดสินว่าจะโจมตีเป้าหมายนั้นหรือไม่ นักวิเคราะห์ที่เป็นมนุษย์เป็นผู้ระบุเป้าหมายตามขั้นตอนที่กำหนด เจ้าหน้าที่ข่าวกรองผู้มีอำนาจเป็นผู้อนุมัติ จากนั้นยังมีกระบวนการวางแผนที่ครอบคลุมยิ่งขึ้น ซึ่งสิ้นสุดที่การตัดสินใจของผู้บังคับบัญชาฝ่ายปฏิบัติการภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ เครื่องมือด้านข้อมูลเพียงช่วยให้นักวิเคราะห์ตรวจสอบเทียบข้อมูลที่รวบรวมไว้แล้ว
- **ภาพยนตร์:** ทหารยิงพลเรือนใกล้จุดแจกจ่ายความช่วยเหลือ
  **กองทัพอิสราเอล:** คำสั่งของกองทัพอิสราเอลห้ามโจมตีพลเรือน บริเวณใกล้จุดแจกจ่าย กฎการใช้กำลังอนุญาตให้ยิงได้เฉพาะผู้ก่อการร้ายและผู้ต้องสงสัยที่เป็นภัยคุกคามเฉพาะหน้า จุดแจกจ่ายเหล่านี้ดำเนินงานอยู่ในเขตสงคราม ซึ่งผู้ก่อการร้ายจงใจแฝงตัวปะปนในฝูงชน หลังเกิดเหตุสลด มีการสอบทบทวนเหตุการณ์ เพิ่มเส้นทางเข้าออก ป้าย และแนวกั้น ส่วนเหตุการณ์ผิดปกติถูกส่งต่อให้กลไกตรวจสอบข้อเท็จจริงของกองเสนาธิการ
- **ภาพยนตร์:** อาคารถูกทิ้งระเบิด “ตามอัลกอริทึม” ทั้งที่ยังมีผู้อยู่อาศัยเหลืออยู่หนึ่งในสี่ เพราะได้เตือนพวกเขาแล้ว
  **กองทัพอิสราเอล:** อัลกอริทึมไม่เคยเป็นผู้ตัดสินใจโจมตี การโจมตีเริ่มจากการระบุเป้าหมายทางทหาร หากไม่มีเป้าหมายดังกล่าว ก็จะไม่มีการวางแผนโจมตี ไม่ว่าจะมีพลเรือนอยู่กี่คนก็ตาม การออกคำเตือนไม่เคยทำให้สามารถเพิกเฉยต่อพลเรือนที่ยังอยู่ได้ ในกรณีที่ฮามาสเปลี่ยนกลุ่มอาคารเป็นฐานสู้รบ อาคารแต่ละหลังยังต้องได้รับการระบุเป็นเป้าหมายแยกกันและผ่านการประเมินความได้สัดส่วน
- **ภาพยนตร์:** ความเชื่อที่ว่าไม่มีพลเรือนที่ไม่เกี่ยวข้องกับการสู้รบในกาซาแพร่หลายในกองทัพอิสราเอล
  **กองทัพอิสราเอล:** คำสั่งเกี่ยวกับการกำหนดเป้าหมายทุกฉบับของกองทัพอิสราเอลระบุให้แยกแยะระหว่างผู้เข้าร่วมการสู้รบกับพลเรือน ความรู้สึกของผู้ให้สัมภาษณ์คนเดียวไม่ได้เป็นตัวแทนของกองทัพอิสราเอล ผู้บังคับบัญชา หรือคำสั่งของกองทัพ และไม่ได้สะท้อนคำเตือน การวางแผนอย่างรอบคอบ และการยกเลิกการโจมตี ซึ่งเป็นการนำหลักการแยกแยะดังกล่าวไปปฏิบัติจริง
- **ภาพยนตร์:** ผู้ให้สัมภาษณ์คนหนึ่งถูกถามว่านี่เป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์หรือไม่ และตอบว่าใช่
  **กองทัพอิสราเอล:** ข้อกล่าวหานี้ร้ายแรงอย่างยิ่งและไร้มูล การถามความเห็นส่วนตัวเกี่ยวกับศัพท์กฎหมายจากผู้ที่ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญและไม่ได้มีส่วนร่วมในการตัดสินใจระดับบังคับบัญชา เป็นการชี้นำและไม่เกี่ยวข้องกับการวินิจฉัยประเด็นนี้ การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ต้องมีเจตนาเฉพาะที่จะทำลายกลุ่มคน และไม่เคยมีเจตนาเช่นนั้น เป้าหมายของสงครามคือการรื้อทำลายฮามาสและนำตัวประกันกลับบ้าน กองทัพอิสราเอลออกคำเตือน ยกเลิกการโจมตี และอำนวยความสะดวกในการส่งความช่วยเหลือ เพื่อคุ้มครองประชากรกลุ่มเดียวกับที่ภาพยนตร์กล่าวหาว่ากองทัพมุ่งทำลาย

“ผลอันน่าเศร้าของสงครามไม่ใช่เหตุผลที่ทำให้การบิดเบือนข้อเท็จจริงเป็นสิ่งชอบธรรม การอภิปรายอย่างจริงจังถึงอันตรายที่เกิดแก่พลเรือน ต้องอาศัยคำอธิบายอย่างจริงจังว่ามีการตัดสินใจกันอย่างไรในความเป็นจริง และนี่คือสิ่งที่ภาพยนตร์ไม่ได้นำเสนอ”

## สิ่งที่นักวิจารณ์พบ

นักข่าว นักวิจารณ์ นายทหาร และผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายทั้งในอิสราเอลและต่างประเทศได้ตรวจสอบภาพยนตร์เรื่องนี้และเผยแพร่ข้อค้นพบ ข้อวิจารณ์ที่เฉียบคมที่สุดหลายชิ้นมาจากนักเขียนที่ต่อต้านรัฐบาลอิสราเอลและเคยวิจารณ์การทำสงครามของกองทัพ ข้อความต่อไปนี้ยกมาตามที่เผยแพร่ โดยแปลเมื่อจำเป็น และมีลิงก์ไปยังต้นฉบับแต่ละแหล่ง

### ไม่มีสิ่งใดให้ตรวจสอบได้

ข้อกล่าวหาของภาพยนตร์ตั้งอยู่บนคำบอกเล่าของผู้ไม่เปิดเผยตัวตน ไม่มีการระบุชื่อ หน่วย วันที่ สถานที่ หรือการโจมตีครั้งใด จึงไม่อาจตรวจสอบเพื่อยืนยันหรือหักล้างข้อกล่าวหาใดได้

> ในฐานะนักข่าว ผมคิดว่าผมคงไม่นำเรื่องนี้ออกอากาศ เพราะคุณไม่มีหลักฐานใดมารองรับเรื่องร้ายแรงอย่างยิ่งที่พวกเขาเล่า เราไม่รู้ชื่อ ไม่รู้หน่วยของพวกเขา จึงไม่มีทางรู้ว่าพวกเขาเข้าถึงข้อมูลที่กำลังพูดถึงจริงหรือไม่
>
> ราวีฟ ดรัคเกอร์ นักข่าวสืบสวนสอบสวน ช่อง 13 กล่าวกับยูวัล อับราฮัม, [Jewish News](https://www.jewishnews.co.uk/new-documentary-about-idf-strikes-in-gaza-causes-anger-in-israel/), 2026-09-15

> ไม่มีข้อกล่าวหาใดได้รับการยืนยันด้วยหลักฐานประกอบ การขาดทั้งวันที่ ชื่อ หรือรายละเอียดเฉพาะเจาะจงนอกเหนือจากสิ่งที่ผู้ให้สัมภาษณ์จำได้ เปิดช่องให้นักวิจารณ์โต้แย้งอย่างน่าเสียดาย
>
> กัล เบกเคอร์แมน บรรณาธิการอาวุโส, [The Atlantic](https://www.theatlantic.com/culture/2026/09/missed-opportunity-documentary-movie-naza/688832/), 2026-09-30

> ผู้สร้างภาพยนตร์ไม่ได้เปิดโอกาสให้ผู้ถูกกล่าวหา ซึ่งในกรณีนี้คือกองกำลังป้องกันอิสราเอล ชี้แจงก่อนเผยแพร่ ทั้งที่เป็นแนวปฏิบัติมาตรฐาน
>
> เอมานูเอล ฟาเบียน และนูริต โยฮานัน ผู้สื่อข่าวด้านการทหารและกิจการอาหรับ, [The Times of Israel](https://www.timesofisrael.com/nazas-claims-about-idf-conduct-in-gaza-are-grave-so-are-the-films-journalistic-flaws/), 2026-09-27

> ปัญหาด้านวารสารศาสตร์ของภาพยนตร์อยู่ตรงนี้เอง ข้อกล่าวหาทั้งหมดตั้งอยู่บนคำให้การของผู้ไม่เปิดเผยตัวตนเท่านั้น
>
> ริชาร์ด ซี. ชไนเดอร์ อดีตหัวหน้าสำนักงานข่าว ARD ประจำเทลอาวีฟ, [Neue Zürcher Zeitung](https://www.nzz.ch/feuilleton/kino-fernsehen-streaming/fuehrt-israel-den-krieg-wie-ein-videospiel-was-naza-zeigt-und-was-nicht-ld.10026098), 2026-10-01

> ใน NAZA ไม่มีคำตอบแม้แต่ข้อเดียวสำหรับคำถามพื้นฐานทั้งห้าข้อของงานข่าว
>
> บารุค ครา นักข่าวสืบสวนสอบสวน, [Walla! News](https://www.walla.co.il/news/opinions/383956783), 2026-10-08

> การพิจารณาคดีต่อหน้าสาธารณชนตามขนบต่อต้านประชาธิปไตยอย่างถึงแก่น จะเรียกแบบมุสโสลินีหรือแบบสตาลินก็เลือกเอา อัยการ: ปกปิดใบหน้า การนำเสนอคดี: ตัดต่อคำให้การบางช่วงมาร้อยเรียง ทนายจำเลย: ไม่มี บุคคลที่สาม: ไม่มี ผู้พิพากษาที่นั่งบัลลังก์: ฝูงชนในศาล คำตัดสินโดยอัตโนมัติ: มีความผิด
>
> มิเคเล ซาร์ฟัตติ นักประวัติศาสตร์ อ้างโดยปิแอร์ลุยจี บัตติสตา, [Il Foglio](https://www.ilfoglio.it/en/television/2026/09/14/news/how-fauda-responds-to-naza--407498), 2026-09-14

### ใส่คำพูดให้พยาน

คำตอบว่า “ใช่” ต่อประเด็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ที่ปรากฏต่อหน้ากล้องเพียงครั้งเดียว เป็นการตอบคำถามที่ผู้สัมภาษณ์ตั้งขึ้นเอง

> สังเกตว่าผู้ให้สัมภาษณ์ไม่ได้พูดเช่นนั้นออกมาเองโดยตรง แต่ยืนยันการประเมินนี้หลังจากอับราฮัมใช้คำถามใส่คำพูดนั้นให้เขา ในทางวารสารศาสตร์ นั่นคือคำถามชี้นำ
>
> ทิม คัสพาร์ เบอเมอ บรรณาธิการด้านวัฒนธรรม, [taz](https://taz.de/Debatte-um-Dokumentarfilm-Naza/!6211185/), 2026-09-27

> มีผู้ให้สัมภาษณ์เพียงคนเดียวที่ใช้คำนี้ และใช้ก็ต่อเมื่อยูวัล อับราฮัม หนึ่งในผู้สร้างภาพยนตร์เป็นฝ่ายป้อนให้ แต่ผมไม่ได้ยินการพูดถึงเจตนาในบทสนทนาเหล่านี้ ไม่ได้ยินแม้แต่ความมุ่งร้ายหรือความต้องการจะฆ่าอย่างชัดเจนด้วยซ้ำ
>
> กัล เบกเคอร์แมน บรรณาธิการอาวุโส, [The Atlantic](https://www.theatlantic.com/culture/2026/09/missed-opportunity-documentary-movie-naza/688832/), 2026-09-30

> ในบรรดาทหารและทหารกองหนุนที่ไม่เปิดเผยตัวตน 24 คนซึ่งยอมให้สัมภาษณ์หน้ากล้อง มีคนหนึ่งถูกถามว่าเขาคิดว่าอิสราเอลกำลังก่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์หรือไม่ และเขาตอบว่า “ใช่” แล้วผู้ให้สัมภาษณ์อีก 20 กว่าคนตอบว่าอย่างไรเมื่อถูกถามคำถามนี้? ไม่สำคัญ
>
> ยิชัย คิตเชลส์ นักวิจารณ์ภาพยนตร์, [Israel Hayom](https://www.israelhayom.co.il/culture/films/article/21518084), 2026-09-30

### ตัวเลขหมายถึงอะไรแน่

นายทหารที่เคยทำงานในระบบอธิบายว่า ตัวเลข NAZA กำหนดว่าใครต้องเป็นผู้อนุมัติการโจมตี และต้องดำเนินการอย่างไรเพื่อลดความเสียหาย ตัวเลขนี้ไม่ใช่ใบอนุญาตให้ฆ่าคนได้ตามจำนวนนั้น

> NAZA 20 ไม่ใช่การอนุญาตให้ฆ่าคน 20 คน แต่เป็นการจัดประเภทเพื่อส่งข้อเสนอการโจมตีเข้าสู่กระบวนการทบทวนและอนุมัติที่เหมาะสม
>
> พันโท ยาอีร์ มิรอน นายทหารกองหนุน หน่วยข่าวกรองทหาร, [yairmiron.com](https://www.yairmiron.com/media/yair-miron-naza-manipulations-en), 2026-10-04

> เมื่อข้อความ “NAZA 500 – ประเมินความเสียหายข้างเคียงไว้ที่ 500” ปรากฏในกระบวนการอนุมัติ นั่นหมายความว่าต้องดำเนินการเพื่อลดความเสียหายข้างเคียง
>
> พันโท ซาริต เซฮาวี นายทหารกองหนุน ผู้ร่วมก่อตั้งหน่วยแจ้งเตือนพลเรือนของกองกำลังป้องกันอิสราเอล, [The Times of Israel](https://blogs.timesofisrael.com/the-truth-about-naza-or-collateral-damage/), 2026-09-17

> การบันทึกความเสียหายข้างเคียงไม่ได้หมายความว่าเราจะโจมตีโดยอัตโนมัติ ตรงกันข้าม จุดประสงค์คือการระบุความเสี่ยง เพื่อให้เราคิดหาวิธีป้องกันหรือลดความเสี่ยงเหล่านั้นได้
>
> พันโท ซาริต เซฮาวี นายทหารกองหนุน ผู้ร่วมก่อตั้งหน่วยแจ้งเตือนพลเรือนของกองกำลังป้องกันอิสราเอล, [JNS](https://www.jns.org/news/israel-news/naza-documentary-fails-to-show-idf-efforts-to-prevent-civilian-casualties-former-officer-says), 2026-09-28

> ผมรับผิดชอบการวางแผนและดำเนินการโจมตีหลายพันครั้ง ผมไม่เคยพบตัวเลขแบบนั้นเลย แม้แต่ใกล้เคียงก็ไม่มี ผมพูดได้อย่างมั่นใจที่สุดว่า ไม่มีปฏิบัติการเช่นนั้นที่ได้รับอนุมัติ
>
> พันเอกกองหนุน นักบินขับไล่ และอดีตผู้บัญชาการฐานทัพอากาศรามัตเดวิด กล่าวถึงข้ออ้างเรื่องตัวเลข 500, [Jüdische Allgemeine](https://www.juedische-allgemeine.de/israel/kampfpilot-weist-vorwuerfe-von-naza-zurueck/), 2026-09-17

> เสียงวิจารณ์จากภายในที่ผมได้ยินซ้ำแล้วซ้ำเล่า ไม่ใช่ว่ากองทัพอากาศกระตือรือร้นจะโจมตีเกินไป แต่คือระมัดระวังเกินไป
>
> อาวี ลูอิส ทหารกองหนุนในฝ่ายวางแผนและปฏิบัติการของกองทัพอากาศ, [The Times of Israel](https://blogs.timesofisrael.com/i-worked-with-the-real-naza-heres-what-the-film-gets-wrong/), 2026-10-07

> ถ้ามีการเข่นฆ่าอย่างไม่ยั้งคิดทั้งหมดนี้เกิดขึ้นจริง ทำไมจึงไม่ปรากฏในตัวเลขของกาซาเอง?
>
> ไคล์ สมิธ นักวิจารณ์ภาพยนตร์และคอลัมนิสต์, [The Wall Street Journal](https://www.wsj.com/opinion/free-expression/naza-has-nada-on-israel-33203a03), 2026-11-02

### สิ่งที่ภาพยนตร์ละไว้

เหตุการณ์วันที่ 7 ตุลาคม ตัวประกัน การที่ผู้ก่อการร้ายฮามาสใช้บ้านเรือน โรงพยาบาล และอุโมงค์ในการสู้รบ ตลอดจนการแจ้งเตือนและการยกเลิกการโจมตี ล้วนแทบไม่ปรากฏในภาพยนตร์

> สิ่งที่นำสงครามครั้งนี้มาสู่กาซา นั่นคือการสังหารหมู่และจับตัวประกันของฮามาสเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 กลับแทบไม่อยู่ในภาพที่นำเสนอ
>
> โอเมอร์ เชม โตฟ ถูกฮามาสจับเป็นตัวประกันนาน 505 วัน, [The Wall Street Journal](https://www.wsj.com/opinion/hostages-like-me-were-also-nazacollateral-damage-7cfeb4aa), 2026-09-22

> ถ้าระเบิดของอิสราเอลฆ่าผม ฮามาสก็จะชนะสองต่อ ผมตาย และอิสราเอลต้องรับผิดชอบ
>
> โอเมอร์ เชม โตฟ ถูกฮามาสจับเป็นตัวประกันนาน 505 วัน, [The Wall Street Journal](https://www.wsj.com/opinion/hostages-like-me-were-also-nazacollateral-damage-7cfeb4aa), 2026-09-22

> มีหลักฐานมากมายและหนักแน่นว่าฮามาสใช้พลเรือนเป็นโล่มนุษย์
>
> ราวีฟ ดรัคเกอร์ นักข่าวสืบสวนสอบสวน, [Haaretz](https://www.haaretz.co.il/opinions/2026-09-14/ty-article-opinion/.highlight/000001a0-9b2e-dfa9-ada3-db6e79a80000), 2026-09-14

> ภาพยนตร์แทบไม่กล่าวถึงการทำสงครามแบบอสมมาตรของฮามาส ระบบอุโมงค์ขนาดใหญ่ และการใช้พื้นที่ประชากรหนาแน่นเป็นที่ตั้งโครงสร้างพื้นฐานทางทหาร อีกทั้งยังไม่บอกด้วยว่า แม้แต่ภายใต้กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ ความสูญเสียของพลเรือนก็อาจเป็นสิ่งที่ยอมรับได้ภายใต้เงื่อนไขที่จำเพาะอย่างยิ่ง
>
> ริชาร์ด ซี. ชไนเดอร์ อดีตหัวหน้าสำนักงานข่าว ARD ประจำเทลอาวีฟ, [Neue Zürcher Zeitung](https://www.nzz.ch/feuilleton/kino-fernsehen-streaming/fuehrt-israel-den-krieg-wie-ein-videospiel-was-naza-zeigt-und-was-nicht-ld.10026098), 2026-10-01

> มีข้อเท็จจริงหนึ่งที่ยากเป็นพิเศษจะอธิบายให้เข้ากับภาพของกองทัพที่ไม่ใส่ใจชีวิตพลเรือน นั่นคืออิสราเอลเตือนชาวกาซาซ้ำแล้วซ้ำเล่าก่อนปฏิบัติการและการโจมตีครั้งใหญ่
>
> อารีเอ บลิตซ์, [Washington Examiner](https://www.washingtonexaminer.com/op-eds/4748795/naza-documentary-venice-fact-check/), 2026-10-01

> พวกเขากำลังคำนวณว่าหากโจมตีจะเกิดความเสียหายข้างเคียงมากเพียงใด ซึ่งเป็นสิ่งที่กฎหมายกำหนด และใช้มาตรการป้องกันเพื่อลดความเสียหายนั้นมากกว่าที่ใครเคยทำมาในประวัติศาสตร์
>
> จอห์น สเปนเซอร์ นักวิชาการด้านสงครามในเมือง, [Breitbart](https://www.breitbart.com/politics/2026/10/07/exclusive-urban-warfare-expert-john-spencer-gaza-genocide-libel-against-israel-is-greatest-lie-in-modern-history/), 2026-10-07

### การตรวจสอบที่ไม่ได้เป็นอิสระ

เดอะการ์เดียนเผยแพร่รายงานสืบสวนที่เป็นที่มาของภาพยนตร์ และเป็นผู้ผลิตภาพยนตร์ด้วย ผู้กำกับกล่าวว่าเขาไม่ได้ตรวจสอบยืนยันทุกกรณี

> ไม่มีชื่อ ไม่มียศ ไม่มีหน่วย ไม่มีวันที่ เดอะการ์เดียนเผยแพร่รายงานสืบสวนที่เป็นที่มาของภาพยนตร์ เป็นผู้ผลิตภาพยนตร์ และนักข่าวคนหนึ่งของสำนักข่าวนี้ยังช่วยตัดต่อด้วย
>
> ผู้รอดชีวิตจากฮอโลคอสต์และบุคคลสาธารณะ 28 คน ในจดหมายเปิดผนึก, [Alliance](https://www1.alliancefr.com/actualites/tribune-une-rescapee-de-la-shoah-et-vingt-huit-personnalites-contre-le-film-naza-6135461), 2026-10-16

> เมื่อราวีฟ ดรัคเกอร์ นักข่าวสืบสวนสอบสวนชาวอิสราเอล ถามระหว่างการสัมภาษณ์ว่าเขาพยายามหาหลักฐานยืนยันข้อกล่าวหาของชาวอิสราเอลที่ไม่เปิดเผยตัวตนเหล่านั้นหรือไม่ อับราฮัมยอมรับว่าเขาไม่ได้ตรวจสอบยืนยันทุกกรณีที่เป็นที่มาของข้อกล่าวหาเรื่องพลเรือนเสียชีวิตจำนวนมาก
>
> อดัม เลวิก บรรณาธิการร่วมของ CAMERA UK, [JNS](https://www.jns.org/opinion/adam-levick/the-premise-of-naza-doesnt-hold-up), 2026-09-20

> ทันทีที่คุณสร้างภาพยนตร์โดยอาศัยเรื่องที่ว่ากองทัพพยายามกำหนดสัดส่วนระหว่างผู้ก่อการร้ายกับเหยื่อพลเรือนอย่างไร คุณก็หักล้างข้อกล่าวหาเรื่องการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ไปทั้งหมดแล้ว
>
> ยอสซี ไคลน์ ฮาเลวี สถาบันชาลอม ฮาร์ตแมน, [Il Foglio](https://www.ilfoglio.it/esteri/2026/09/17/news/se-anche-hamas-elogia-naza--407781), 2026-09-17

> ตามนิยาม ความเสียหายข้างเคียงคืออันตรายที่เกิดแก่คนซึ่งไม่ได้เป็นเป้าหมาย การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ต้องมีสิ่งตรงกันข้าม นั่นคือเจตนาเฉพาะที่จะทำลายกลุ่มชนหนึ่ง ภาพยนตร์จะอ้างทั้งสองอย่างพร้อมกันไม่ได้
>
> อาวี ลูอิส ทหารกองหนุนในฝ่ายวางแผนและปฏิบัติการของกองทัพอากาศ, [The Times of Israel](https://blogs.timesofisrael.com/i-worked-with-the-real-naza-heres-what-the-film-gets-wrong/), 2026-10-07

### เสียงสะท้อนถึงนาซี

นักวิจารณ์จากหลากหลายจุดยืนสังเกตเห็นทั้งการเลือกใช้ชื่อภาษาฮีบรูแทนภาษาอังกฤษ และเสียงของชื่อนั้นที่ชวนให้นึกถึงอีกคำ

> สำหรับคนอื่นที่พบคำนี้ อาจดูเหมือนคำผสมบิดเบี้ยวที่นำ Gaza กับ Nazi มารวมกัน หรืออย่างน้อยก็ชวนให้นึกไปถึงห้องรมแก๊ส สำหรับผม เรื่องนี้ไม่น่าใช่ความบังเอิญ
>
> กัล เบกเคอร์แมน บรรณาธิการอาวุโส, [The Atlantic](https://www.theatlantic.com/culture/2026/09/missed-opportunity-documentary-movie-naza/688832/), 2026-09-30

> การเลือกใช้คำย่อที่ใกล้เคียงกับคำว่า “นาซี” มากขนาดนี้ แทนที่จะใช้คำภาษาอังกฤษที่ใช้กันทั่วไป ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ
>
> อดัม เลวิก บรรณาธิการร่วมของ CAMERA UK, [JNS](https://www.jns.org/opinion/adam-levick/the-premise-of-naza-doesnt-hold-up), 2026-09-20

## ประเด็นโดยย่อ

- **ก่อนฉาย.** การฉายรอบปิดให้ผู้ชมกลุ่มเล็กที่ผ่านการคัดเลือก ประกอบกับการประโคมข่าวเกี่ยวกับภาพยนตร์ที่คนทั่วไปยังไม่มีโอกาสดู ทำให้เกิดสุญญากาศทางข้อมูล ผู้ชมเติมช่องว่างนั้นด้วยความกลัวของตนเอง และเข้าชมโดยมีกรอบความคิดจากข่าวเหล่านั้นอยู่แล้ว
- **ภายในภาพยนตร์.** แต่ละฉากใช้กลวิธีชักจูง ได้แก่ ภาษาเชิงสะกดจิต การตัดบริบททิ้ง การเปลี่ยนกรอบความหมาย คำถามชี้นำ การใช้ภาพและเสียงเป็นตัวกระตุ้นความเชื่อมโยงทางอารมณ์ การรวบเหตุการณ์ต่างช่วงเวลาเข้าด้วยกัน และการสอดแทรกการเปรียบเทียบกับฮอโลคอสต์ กลวิธีที่ใช้บ่อยที่สุดคือการตัดฉับจากทหารที่เล่าถึงการทิ้งระเบิดในกาซา ไปยังระเบียงและห้องนั่งเล่นที่เปิดไฟสว่างในเทลอาวีฟ
- **ผู้สัมภาษณ์.** ยูวัล อับราฮัม ซึ่งเป็นผู้กำกับร่วมด้วย ไม่ได้ตั้งคำถามอย่างเป็นกลาง เขาขัดจังหวะ ยื่นปากกากับกระดาษให้ทหาร ยืนกรานให้ใช้คำนิยามที่ชี้นำ (“ทารกเป็น NAZA 1 ไหม?”) เปลี่ยนกรอบการมองตัวเลข (“500 เท่ากับเมืองเล็ก ๆ เมืองหนึ่งในอิสราเอล”) และผูกความผิดเข้ากับตัวตนของผู้ถูกสัมภาษณ์ (“คุณมีส่วนร่วมไปแล้ว”)
- **กรอบฮอโลคอสต์.** ช่วงท้ายของภาพยนตร์ สัญลักษณ์ของฮอโลคอสต์ ได้แก่ เสียงไซเรนรำลึก การแสดงคารวะต่อโคลด ลันซ์มันน์ หัวรถจักร รางรถไฟ และควัน ถูกนำมาเชื่อมโยงกับกาซาในปัจจุบัน ความทรงจำของรัฐยิวเองจึงถูกใช้สร้างภาพว่ารัฐยิวกำลังก่อหายนะแบบฮอโลคอสต์
- **หลักฐาน.** คำบอกเล่าถูกนำเสนอเป็นข้อเท็จจริง ทหารที่เล่าถึงสุนัขกินศพบอกว่าตนไม่ได้เห็นเหตุการณ์ มีการบรรยายถึงหลุมศพหมู่ด้วยคำพูด แต่ไม่มีภาพประกอบ ผู้หญิง เด็ก และผู้สูงอายุแทบไม่ปรากฏในภาพ การที่ร่างล้ม “ทับกันเป็นชั้น ๆ” จากการยิงของพลซุ่มยิงระยะไกลไม่สอดคล้องกับหลักขีปนวิถีหรือพฤติกรรมมนุษย์

## 1. ก่อนการฉาย

> ถ้าพวกเขาปิดบังไม่ให้เราดู มันก็ต้องเป็นความจริงล้วน ๆ ที่ผู้มีอำนาจกลัวว่าเราจะได้เห็น
>
> ความคิดที่การจำกัดสิทธิ์เข้าชมชี้นำให้เกิดขึ้นในใจผู้ชมโดยอ้อม

วิธีเผยแพร่ภาพยนตร์เริ่มส่งผลต่อผู้ชมตั้งแต่ก่อนภาพแรกจะปรากฏ การฉายรอบปิดให้คนกลุ่มเล็ก ๆ ควบคู่กับการประโคมข่าวภาพยนตร์ที่คนทั่วไปยังไม่มีโอกาสดู สร้างทั้งความอยากรู้ ความรู้สึกว่ามีความลับให้ล่วงรู้ และเรื่องเล่าที่ถูกวางกรอบไว้ล่วงหน้าในสังคม

### 1. ภาพยนตร์ที่ยังไม่มีโอกาสได้ดู

NAZA ฉายให้ผู้ชมกลุ่มเล็ก ๆ ขณะที่บทสัมภาษณ์ รายการโทรทัศน์ และบทความต่างพูดถึงภาพยนตร์ที่คนทั่วไปยังไม่มีโอกาสดู

- **กลิ่นอายใต้ดิน.** ผู้ที่ได้เข้าชมกลายเป็นคนวงในกลุ่มพิเศษที่ได้รู้ความลับก่อนใคร ส่วนคนอื่นได้ยินเรื่องภาพยนตร์แล้วต้องรอ การรอเปิดช่องว่างให้พวกเขาเติมภาพเลวร้ายที่สุดเท่าที่จะจินตนาการได้ ตัวเลขและข้อกล่าวหาทุกอย่างจึงถูกขยายให้ใหญ่ขึ้น ก่อนที่ใครจะได้เห็นภาพแม้แต่เฟรมเดียว
- **ชื่อภาพยนตร์.** ภาพยนตร์ใช้ชื่อ NAZA ซึ่งเป็นคำย่อทางทหารภาษาฮีบรูของ nezek agavi ที่หมายถึงความเสียหายข้างเคียง แทนที่จะใช้คำภาษาอังกฤษ คำย่อนี้ยังฟังคล้ายชื่อภาษาอาหรับด้วย

### 2. ผลจากสุญญากาศทางข้อมูล

สื่อพูดถึงภาพยนตร์อย่างเข้มข้น ทั้งที่ยังไม่มีโอกาสให้คนทั่วไปได้ดู

- **ความต้องการข้อยุติ.** จิตใจมนุษย์รับมือกับความไม่แน่นอนได้ยาก เมื่อมีการพูดถึงภาพยนตร์แต่ยังดูไม่ได้ จึงเกิดช่องว่างทางข้อมูลขึ้น
- **การเติมช่องว่างด้วยความกลัว.** สิ่งที่เข้ามาเติมช่องว่างคือความวิตกกังวล ไม่ใช่ข้อเท็จจริง จินตนาการจึงกำหนดทิศทางของข้อกล่าวหา ก่อนที่จะได้เห็นภาพแม้แต่เฟรมเดียว

### 3. ผลไม้ต้องห้ามและความขาดแคลนที่จงใจสร้าง

ยังไม่เปิดให้เข้าชม ขณะที่กระแสพูดถึงเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ

- **การใช้ข้อจำกัดในการเข้าชมเป็นหลักฐาน.** เมื่อยังไม่เปิดให้เข้าชม ความคิดที่ว่าสิ่งที่ถูกปิดบังต้องเป็นความจริงก็เริ่มฝังตัว ผู้ชมในห้องฉายรู้สึกว่าตนอยู่เหนือคนทั่วไปทั้งทางศีลธรรมและสติปัญญา และการตั้งข้อสงสัยต่อภาพยนตร์จะทำให้พวกเขาสูญเสียสถานะสมาชิกของกลุ่มผู้รู้แจ้ง
- **การปล่อยแบบสินค้าหรูรุ่นจำกัด.** การทยอยเปิดให้ชมทีละน้อยกระตุ้นความต้องการ เช่นเดียวกับการวางขายสินค้าแฟชั่นรุ่นจำกัด ข่าวทุกชิ้นเกี่ยวกับ “ภาพยนตร์ที่กำลังสร้างกระแสแต่ยังไม่เปิดฉาย” คือการประชาสัมพันธ์ฟรีที่เงินก็ซื้อไม่ได้
- **การวางกรอบความเข้าใจของสังคมล่วงหน้า.** เมื่อภาพยนตร์เข้าถึงผู้ชมวงกว้างในที่สุด ผู้ชมก็ถูกเตรียมให้มองหาสิ่งที่ข่าวบอกไว้แล้ว แทนที่จะพิจารณาตรวจสอบภาพยนตร์ด้วยตนเอง

## 2. ภาพเปิดเรื่อง

> ถ้าผมให้สัมภาษณ์โดยเปิดหน้า อิสราเอลจะจับผมเข้าคุก เพราะผมเปิดโปงพวกเขา
>
> ทหารบนดาดฟ้า ในคำให้สัมภาษณ์แรกของภาพยนตร์

ในช่วงไม่กี่นาทีแรก ภาพยนตร์ประกาศตนว่าเป็นสารคดี หยิบยืมภาพจำที่คุ้นเคยของหน่วยข่าวกรองอิสราเอล ใช้การตัดภาพเข้าสู่ความมืดเพื่อหักจังหวะการรับรู้ของผู้ชม และวางกรอบใหม่ให้รัฐอิสราเอลกลายเป็นผู้ไล่ล่าคุกคาม

### 4. กรอบที่สร้างความน่าเชื่อถือ

ภาพยนตร์เปิดด้วยข้อความระบุว่าเป็นสารคดี และเบลอใบหน้าเพื่อป้องกันการระบุตัวบุคคล จากนั้นตัดไปยังภาพยนตร์ขาวดำเก่าเกี่ยวกับเหล่าทหารข่าวกรองอิสราเอล

- **การวางกรอบล่วงหน้า.** ก่อนจะเข้าสู่เนื้อหา ผู้ชมได้รับการบอกว่าสิ่งที่จะเห็นต่อไปคือข้อเท็จจริงที่มีหลักฐานบันทึกไว้ และอันตรายเสียจนผู้เปิดเผยต้องหวาดกลัวต่อชีวิต กรอบนี้ทำให้เสียงตั้งคำถามในใจเงียบลงล่วงหน้า ผู้ชมจัดสารคดีไว้ในหมวดข้อเท็จจริง แทนที่จะมองว่าเป็นงานสื่อสารทางการเมืองที่ผ่านการปรุงแต่ง

### 5. ผลจากบรรยากาศการเปิดโปงความลับใต้ดิน

ภาพจากคลังจดหมายเหตุที่ชวนให้นึกถึงอดีต แสดงนักเรียนในเครื่องแบบกำลังเรียนไวยากรณ์อาหรับ (“คำกริยาในภาษาอาหรับ”) แล้วตัดฉับไปยังทหารที่กำลังสารภาพอยู่ในความมืด

- **การปรับจังหวะให้สอดคล้องกับภาพจำ.** ผู้ชมตะวันตกรู้จักภาพของระบบข่าวกรองอิสราเอลอันซับซ้อนล้ำสมัยจากซีรีส์อย่าง Fauda และ Tehran ภาพยนตร์เริ่มจากการสอดรับกับภาพที่คุ้นเคยและแทบจะดูไร้พิษภัยนั้น ก่อนจะค่อย ๆ พาผู้ชมออกห่างจากภาพดังกล่าว
- **การผูกเหตุและผลให้ผู้ชมต่างชาติ.** คำว่า “คำกริยา” ที่ครูพูดกลายเป็นจุดยึดโยง ซึ่งการตัดต่อเชื่อมเข้ากับระบบดิจิทัลที่คำนวณความตาย ภาษาและการศึกษาของอิสราเอลจึงถูกทำให้ดูเป็นรากฐานของระบบทำลายล้างอันเย็นชา
- **การหักจังหวะการรับรู้.** การตัดจากห้องเรียนที่สว่างเข้าสู่ความมืดสนิท เปลี่ยนผู้ชมจากบทเรียนประวัติศาสตร์ไปสู่หนังระทึกขวัญว่าด้วยแผนสมคบคิดในชั่วพริบตา และเตรียมให้พวกเขารับสิ่งที่จะตามมาในฐานะความลับที่ถูกเปิดโปง

### 6. ความกลัวรัฐ

บนดาดฟ้า ผู้สัมภาษณ์พูดว่า “คุณมองเห็นเมือง แต่เมืองมองไม่เห็นคุณ” กล้องมองลงไปยังเทลอาวีฟ

- **การวางกรอบใหม่ให้รัฐเป็นศัตรู.** อิสราเอลถูกวางกรอบให้เป็นองค์กรที่ไล่ล่าคุกคามผู้ที่ออกมาพูด แทนที่จะเป็นรัฐประชาธิปไตยที่ปกป้องความลับของตน เช่นเดียวกับทุกรัฐ
- **อุปมาบิ๊กบราเธอร์.** ประโยคคลุมเครือที่ชวนให้เคลิ้มตามสร้างความรู้สึกแยกตัวออกจากโลกเบื้องล่าง พร้อมความรู้สึกถึงอำนาจอันน่าหวั่นเกรง เทลอาวีฟกลายเป็นเมืองที่มืดบอดและไม่รับรู้สิ่งใด อยู่ใต้เท้าของผู้ตัดสินความเป็นความตาย

## 3. บทสัมภาษณ์บนดาดฟ้า

> พวกเขาไม่พูดว่าจะมีคนตายสิบห้าคน พวกเขาพูดว่า NAZA 15
>
> ทหารอธิบายระบบกำหนดเป้าหมาย

ผู้สัมภาษณ์เข้าควบคุมบทสนทนา เปลี่ยนการวาดภาพให้เป็นจุดรวมความสนใจ และพาทหารจากศัพท์เทคนิคไปสู่คำที่มีน้ำหนักทางอารมณ์มากที่สุด นั่นคือทารก

### 7. ปากกาและกระดาษ

ทหารเริ่มอธิบายหน้าจอระบบกำหนดเป้าหมายด้วยถ้อยคำเชิงนามธรรม ผู้สัมภาษณ์ขัดขึ้นว่า “ลองวาดให้ดูหน่อย จะช่วยให้เราเข้าใจ” แล้วส่งกระดาษกับดินสอให้

- **การขึ้นนำบทสนทนา.** ผู้สัมภาษณ์ใช้ท่าทางมือที่แสดงอำนาจ สอดรับกับจังหวะของทหาร พร้อมตอกย้ำอำนาจของตนเอง เขาเป็นผู้ควบคุมบทสนทนา
- **การจำกัดจุดสนใจ.** งานเล็ก ๆ ที่ต้องใช้การเคลื่อนไหวมือดึงทั้งทหารและผู้ชมให้จดจ่ออยู่กับภาพแคบ ๆ เพียงภาพเดียว คนที่ยอมทำตามคำสั่งหนึ่งแล้วจะยอมรับคำสั่งถัดไปได้ง่ายขึ้น และคำสั่งในที่นี้คือให้รับข้อมูลโดยไม่ตรวจสอบ
- **การเปลี่ยนกระบวนการเป็นคำนามและการกล่าวซ้ำ.** “NAZA 20, NAZA 20, NAZA 20 จู่ ๆ ก็กลายเป็นเกณฑ์มาตรฐาน” ทำหน้าที่เหมือนคำท่องซ้ำ ศัพท์ทหารที่กองทัพตะวันตกใช้เพื่อจำกัดและประเมินอันตรายต่อพลเรือน ถูกวางกรอบใหม่ให้เป็นเครื่องมือลดทอนความเป็นมนุษย์

### 8. ผลทางอารมณ์จากคำว่าทารก

ในบทสนทนาสั้นกระชั้นที่เต็มไปด้วยแรงกดดัน ผู้สัมภาษณ์ย้ำให้ระบุว่าทารกถูกนับอย่างไร

> **ผู้สัมภาษณ์:** ในระบบ NAZA มีการแยกไหม อย่างเช่น เด็กกับทารก?
>
> **ทหาร:** ไม่! ไม่มี!
>
> **ผู้สัมภาษณ์:** ทารกหนึ่งคนคือ NAZA 1?
>
> **ทหาร:** ใช่!

- **การชี้นำโดยตรง.** ผู้สัมภาษณ์หยิบหนึ่งในคำที่กระตุ้นอารมณ์รุนแรงที่สุดในทุกภาษามาใช้ แล้วนำให้ทหารยืนยันสมการว่า กองทัพอิสราเอลนับทารกเป็นตัวเลขในโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ส่วนขั้นต่อไป คือการเปรียบเทียบกับนาซีที่ลดทอนชาวยิวให้เหลือเพียงตัวเลข ปล่อยให้ผู้ชมเชื่อมโยงเอง
- **การตัดบริบททิ้ง.** บทสนทนาที่รวดเร็วตัดข้อมูลที่ผู้ชมจำเป็นต้องใช้ในการตัดสินออกไป ในความเป็นจริง ระบบนับชีวิตพลเรือนเพื่อกำหนดข้อจำกัดให้ผู้บังคับบัญชา ให้บรรลุวัตถุประสงค์ทางทหารพร้อมหลีกเลี่ยงอันตรายต่อผู้บริสุทธิ์เท่าที่ทำได้

### 9. 500 ต่อคนหนึ่งคน กับเมืองเล็ก ๆ

ทหารพูดว่า “เคยมีการอนุมัติประมาณว่า 500 สำหรับคนคนเดียว” หมายถึงการอนุมัติให้สังหารพลเรือน 500 คนเพื่อโจมตีชายคนเดียว ผู้สัมภาษณ์ตอบว่า “500 นี่คือเมืองเล็ก ๆ เมืองหนึ่งในรัฐอิสราเอลเลยนะ”

- **การละข้อมูลพื้นฐาน.** เมื่อไร ที่ไหน และคนคนนั้นคือใคร เป็นผู้ก่อการร้ายระดับแกนนำอย่างซินวาร์หรือมูฮัมหมัด เดอิฟที่อยู่ในฐานใต้ดินหรือไม่? การโจมตีป้องกันความเสียหายอะไรได้บ้าง? ไม่มีการกล่าวถึงข้อมูลเหล่านี้เลย
- **การเปลี่ยนกรอบความหมายของตัวเลข.** ผู้สัมภาษณ์ย้ายตัวเลขจากบริบทการโจมตีในกาซาไปสู่ภาพการลบชุมชนอิสราเอลทั้งแห่ง เพื่อให้ผู้ชมชาวอิสราเอลตกใจและรู้สึกเชื่อมโยงกับเหตุการณ์

### 10. “เหมือนเกมคอมพิวเตอร์”

ทหารพูดว่า “มันเหมือนเกมคอมพิวเตอร์… เพราะทุกอย่างทำจากระยะไกล”

- **การผูกความหมายให้สิ่งต่างกันกลายเป็นสิ่งเดียวกัน.** สิ่งที่แตกต่างกันสองอย่างถูกทำให้เท่ากัน ระบบควบคุมระยะไกลเท่ากับเกม และจึงนำไปสู่ข้อสรุปว่าทหารทุกนายไม่แยแสต่อศีลธรรม ภาพยนตร์ละไว้ไม่กล่าวถึงว่า การปฏิบัติการจากระยะไกลเป็นความจำเป็นของกองทัพสมัยใหม่ทุกแห่ง และระยะห่างเพียงอย่างเดียวไม่ใช่หลักฐานยืนยันอะไร

## 4. หน้าต่างแห่งเทลอาวีฟ

> ก็คุณมีส่วนร่วมไปแล้วนี่
>
> ผู้สัมภาษณ์ ตอกย้ำว่าทหารผู้นี้มีความผิดติดตัว

เทคนิคอันเป็นเอกลักษณ์ของภาพยนตร์ปรากฏขึ้นตรงนี้ นั่นคือการตัดภาพฉับพลันจากการทิ้งระเบิดในกาซาไปยังหน้าต่างที่เปิดไฟสว่างในเทลอาวีฟ ภาพลักษณะนี้ปรากฏซ้ำตลอดเรื่อง และภาพยนตร์ใช้มันเปลี่ยนชีวิตประจำวันของชาวอิสราเอลให้กลายเป็นหลักฐานของความเฉยเมย

### 11. เสียงเล่าเรื่องกาซา ภาพบนจอคือเทลอาวีฟ

ทหารบรรยายถึงการทิ้งระเบิดเป็นวงกว้างใส่ “ทั้งย่าน” จากนั้นเป็นความเงียบ ดนตรีเร้าอารมณ์ และกล้องที่ส่องเข้าไปในบ้านเรือนในเทลอาวีฟ เห็นชายถือรีโมตและผู้คนนั่งบนโซฟา

- **การเปลี่ยนคุณลักษณะย่อยของภาพในใจ.** จิตใจเคลื่อนจากภาพกาซามุมกว้าง ห่างไกล และไร้สีสัน ไปสู่ภาพห้องนั่งเล่นในเทลอาวีฟที่ใกล้ชิด เป็นส่วนตัว และมีสีสัน
- **การฝังภาพจำแบบผสาน.** ขณะที่คำบรรยายเล่าถึงอาคารที่ถูกระเบิด สายตากลับเห็นอาคารที่เปิดไฟสว่างในเทลอาวีฟ ผู้ชมชาวอิสราเอลจึงรู้สึกถึงอันตรายในห้องนั่งเล่นของตนเอง ส่วนผู้ชมต่างชาติได้รับภาพว่าชาวอิสราเอลใช้ชีวิตสงบสุขและสะดวกสบาย ขณะลบย่านที่อยู่อาศัยใกล้เคียงให้หายไป

### 12. กับดักอัตลักษณ์

ทหารพยายามแยกตัวเองออกจากสิ่งที่เกิดขึ้นว่า “ถึงจุดหนึ่งผมก็ไม่ไหวแล้ว… ผมมีส่วนร่วมกับเรื่องนี้ต่อไปไม่ได้”

> **ผู้สัมภาษณ์:** ก็คุณมีส่วนร่วมไปแล้วนี่
>
> **ทหาร:** อะไรนะ?
>
> **ผู้สัมภาษณ์:** ก็คุณมีส่วนร่วมไปแล้วนี่

- **ความรู้สึกผิดในระดับอัตลักษณ์.** ผู้สัมภาษณ์ไม่ได้พูดว่า “คุณทำผิด” ซึ่งเป็นเรื่องพฤติกรรม แต่สื่อว่า “ตอนนี้คุณเป็นคนแบบนี้ไปแล้ว” ซึ่งเป็นเรื่องอัตลักษณ์ อันเป็นระดับที่ลึกที่สุดของการเปลี่ยนแปลง เพื่อบรรเทาความรู้สึกผิดนั้น ทหารจึงให้คำให้การที่รุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ จากนั้นภาพตัดกลับไปยังระเบียงในเทลอาวีฟอีกครั้ง เพื่อตอกย้ำการยึดโยงทางอารมณ์ให้สมบูรณ์

### 13. มื้อกลางวันบนถนนอิบน์ กาบิรอล

ทหารคนหนึ่งเล่าว่า ระหว่างปฏิบัติการโจมตีแต่ละครั้ง เขาจะออกไปกินข้าวบนถนนอิบน์ กาบิรอล หรือพบเพื่อน

- **สมการที่ไม่พูดออกมา.** การพักกินข้าวเป็นเรื่องปกติของทุกที่ทำงาน รวมถึงกองทัพ แต่การตัดต่อชี้นำไปสู่ข้อสรุปที่ไม่เคยพูดออกมาตรง ๆ ว่า ใครที่กินแฮมเบอร์เกอร์แล้วกลับไปวางแผนโจมตีต่อได้ ย่อมเป็นคนไร้สำนึกผิดแบบไซโคพาธ
- **บริบทที่ถูกตัดทิ้ง.** คนเหล่านี้เป็นทหารเกณฑ์ที่ทำงานเป็นกะยาวนานในระบบปฏิบัติการอันซับซ้อน การรักษากิจวัตรประจำวันเป็นกลไกปกป้องจิตใจที่จำเป็นสำหรับทุกคนที่อยู่ภายใต้ความกดดัน

### 14. ตัวประกัน ระเบียง และชนชั้นนำ

จากคำให้การเรื่องถนนอิบน์ กาบิรอล ภาพยนตร์ตัดไปยังข้อความ “พวกเราทุกคนกำลังรอคุณอยู่” พร้อมสัญลักษณ์ตัวประกัน ตามด้วยการประท้วงในเทลอาวีฟที่มีข้อความ “พาพวกเขากลับบ้านเดี๋ยวนี้” แล้วจึงเป็นภาพผู้คนเต้นรำบนระเบียง ทหารพูดถึง “ชนชั้นนำในสังคม” และบอกว่า “พวกเขาขายภาพให้คุณว่ามันเป็นอะไรที่มีเกียรติมาก”

- **การฝังภาพจำสองขั้ว.** เมืองเดียวกันเป็นทั้งแหล่งที่มาของทหารผู้ “เฉยเมย” ที่กินข้าวบนถนนอิบน์ กาบิรอล และฝูงชนที่ร่ำร้องให้ช่วยตัวประกัน การวางภาพคู่กันเช่นนี้แฝงการสร้างความชอบธรรมให้การฉีกโปสเตอร์ตัวประกัน และตอกย้ำข้อกล่าวหาเรื่องอาชญากรรมสงคราม
- **การปะทะของจุดยึดโยงทางอารมณ์.** เสียงกึกก้องจากการประท้วงเร่งอารมณ์ให้สูงขึ้น แล้วตามด้วยภาพการเต้นรำบนระเบียงทันที การปะทะกันของจุดยึดโยงทางอารมณ์ที่ทรงพลังสองจุดทำให้เกิดความรังเกียจ ชาวอิสราเอลร้องไห้ให้ตัวประกันของตน แต่กลับเต้นรำและกินดื่มขณะที่กองทัพของตนลบกาซาให้หายไป สังคมที่ใช้ชีวิตใต้เงาของบาดแผลทางใจจึงถูกนำเสนอใหม่ว่าเป็นสังคมที่ด้านชาทางศีลธรรม
- **การกระโดดไปสู่อัตลักษณ์ทางชนชั้น.** การกินอาหารในร้านถูกเชื่อมเข้ากับ “ชนชั้นนำ” “ฝ่ายกลางซ้าย” และ “สถานะทางเศรษฐกิจและสังคมสูง” ปฏิบัติการทางทหารถูกนำเสนอว่าเกิดจากชนชั้นที่อิ่มหนำและไม่รับรู้ความทุกข์ของผู้อื่น สะท้อนข้อใส่ร้ายเก่าแก่ที่ว่าชาวยิวเป็นชนชั้นนำผู้ควบคุมโลก
- **ไม่มีการระบุว่าใคร.** “พวกเขาขายภาพให้คุณ” แล้ว “พวกเขา” คือใคร? การละผู้กระทำสร้างภาพอำนาจที่มองไม่เห็นและคอยชักใย ส่วนคำถามที่ค้างอยู่ก็ทำให้ผู้ชมพร้อมรับคำตอบที่ภาพยนตร์จะมอบให้ในตอนท้าย

## 5. ประวัติศาสตร์และการลบให้เลือนหาย

> เราทำสถิติใหม่ เผาบ้านติดไฟได้ในแปดนาที
>
> เสียงทหาร ขณะกล้องจับภาพผู้หญิงคนหนึ่งวิ่งบนลู่วิ่ง

ภาพยนตร์รวบเหตุการณ์ปี 1948 เข้ากับปัจจุบัน ยืมความน่าเชื่อถือจากโทรทัศน์อิสราเอล และวางคำให้การเรื่องการเผาบ้านตัดกับภาพชีวิตพลเรือนที่สงบสุข คำถามถูกออกแบบมาเพื่อให้ได้คำตอบที่ภาพยนตร์ต้องการ

### 15. การยุบเส้นเวลาเข้าด้วยกัน

เทลอาวีฟก่อร่างขึ้นจากผืนทรายในปี 1920 จากนั้นเป็นปี 1940 แล้วจึงขึ้นข้อความว่า “กาซากับเทลอาวีฟอยู่ห่างกันเพียง 60 กม.… ชาวกาซามาจากหมู่บ้านที่ถูกกวาดล้างในปี 1948”

- **การชี้นำที่ซ่อนอยู่.** การตัดต่อสร้างความเชื่อมโยงระหว่างปี 1920 กับปัจจุบัน สวนสาธารณะสมัยใหม่ในเทลอาวีฟถูกโยงเข้ากับเหตุการณ์ปี 1948 จนผู้ชมสรุปว่าเทลอาวีฟสร้างขึ้นบนซากปรักหักพังของกาซา

### 16. รถแทรกเตอร์และโดรน

กล้องซูมเข้าไปที่บ้านเก่าหลังเดียวในเทลอาวีฟ ตัดไปยังภาพขาวดำของรถแทรกเตอร์ที่กำลังรื้อทำลายอาคาร แล้วจึงตัดไปยังทหารที่บอกว่ากองกำลังป้องกันอิสราเอลทำลายบ้านในกาซาจนราบ

- **การสร้างจุดยึดโยงผ่านความเชื่อมโยง.** รถแทรกเตอร์ในอดีตกับโดรนสมัยใหม่กลายเป็นภาพเดียวกัน การสู้รบในปัจจุบันถูกนำไปประกบทับอารมณ์ที่เกิดจากเรื่องเล่าปี 1948

### 17. ภาษาของการทำความสะอาด

ทหารใช้คำอย่าง “ทำให้ราบ” “จัดการทีละแถบ” “ทำความสะอาดพวกมัน” และ “คุณว่าตรงนั้นสะอาดแล้วหรือยัง”

- **การวางกรอบให้ดูสะอาดหมดจด.** ถ้อยคำเกี่ยวกับการทำความสะอาดช่วยให้ผู้พูดเว้นระยะห่างทางใจจากการกระทำ แต่กลับทำให้เขาดูโหดร้ายผิดมนุษย์ในสายตาผู้ฟัง ปฏิบัติการต่อโครงสร้างพื้นฐานก่อการร้ายใต้ดินถูกเปลี่ยนกรอบให้กลายเป็นการชำระล้าง ซึ่งผู้ชมตีความว่าเป็นการกวาดล้างชาติพันธุ์

### 18. โทรทัศน์อิสราเอลในฐานะพยาน

มองผ่านหน้าต่างเข้าไปเห็นรายการข่าวอิสราเอล พร้อมข้อความ “367 วันนับจาก 7/10” ผู้สื่อข่าวกล่าวว่ากองกำลังป้องกันอิสราเอลกำลังปฏิบัติการเพื่อ “ทำให้ราบ” เพื่อให้ผู้อยู่อาศัยไม่มีที่ให้กลับไป

- **จุดยึดโยงด้วยความน่าเชื่อถือ.** ในจังหวะที่ผู้ชมอาจเริ่มสงสัยว่าทหารนิรนามพูดเกินจริงหรือไม่ ภาพยนตร์ก็นำเสียงจากแหล่งข่าวอิสราเอลที่ปรากฏตัวอย่างเปิดเผยเข้ามา สิ่งที่ชี้นำจึงกลายเป็นว่า แม้แต่สื่อของอิสราเอลเองก็ยังยอมรับ

### 19. บ้านที่ถูกเผากับลู่วิ่ง

ในเสียงบรรยาย ประชาชนย้ายจากเหนือไปใต้ บ้านถูกเผาด้วยน้ำมันมะกอกและเบาะโซฟา ตามด้วยคำอวดว่า “เราทำสถิติใหม่ แปดนาที” ส่วนภาพบนจอคือผู้หญิงคนหนึ่งวิ่งบนลู่วิ่งอยู่หลังหน้าต่าง

- **การแยกการรับรู้ทางประสาทสัมผัส.** ตาเห็นชีวิตประจำวันที่สงบสุขและใส่ใจสุขภาพ ขณะที่หูได้ยินเรื่องการวางเพลิง จิตใจจึงสร้างภาพที่ภาพยนตร์ไม่ได้แสดงให้เห็น และการวิ่งของผู้หญิงคนนั้นก็กลายเป็นภาพแทนความเฉยเมย
- **คำถามชี้นำ.** ผู้สัมภาษณ์ถามว่า “คุณเผาบ้านกันยังไง?” แทนที่จะถามว่า “ทำไม?” หรือ “ตรงนั้นมีอุโมงค์หรืออันตรายอะไรหรือเปล่า?” คำถามนี้เปิดทางให้ทหารนำเสนอการกระทำดังกล่าวเป็นทักษะที่น่าภูมิใจ และอาจมุ่งชี้นำด้วยว่าเป็นการเผาทำลายหลักฐาน หรือสร้างความเชื่อมโยงกับเตาเผาศพในค่ายนาซี

### 20. ครอบครัวที่กลายเป็นช่องสี่เหลี่ยมสี

ทหารวาดตารางย่านที่อยู่อาศัย พร้อมเปอร์เซ็นต์การอยู่อาศัยว่า “มีคนอยู่ 25%… เขียว เหลือง แดง ม่วงที่ 300%” อาคาร “สีเขียว” ถูกโจมตีภายในห้าถึงสิบนาที

- **อัลกอริทึมในฐานะใบอนุญาต.** ผู้ชมซึมซับข้อสมมติที่ไม่เคยถูกตรวจสอบว่า ระบบนี้มีไว้เพื่ออนุญาตให้ถล่มอาคารทับคนที่อยู่ภายใน แทนที่จะช่วยชีวิตผู้คน ครอบครัวจึงกลายเป็นเป้าหมายสีต่าง ๆ บนกระดานเกม

### 21. “ก็ขอให้พวกเขาโชคดีแล้วกัน”

คำถามต่อเนื่องเป็นชุดปิดล้อมด้วยกับดักทางศีลธรรม

> **ผู้สัมภาษณ์:** แล้วพวกเขามองเรื่องนี้ยังไง? เราบอกให้อพยพแล้ว ใครยังอยู่ก็เป็นปัญหาของคนนั้นเองเหรอ?
>
> **ผู้สัมภาษณ์:** แล้วคนที่อพยพไม่ได้ล่ะ? คนพิการ คนที่กลัว…?
>
> **ทหาร:** ก็ขอให้พวกเขาโชคดีแล้วกัน!

- **ข้อสมมติที่ซ่อนอยู่และกับดัก.** คำถามแรกแฝงข้อสมมติที่ถือว่าเป็นจริงไว้ล่วงหน้า ส่วนคำถามที่สองกระตุ้นกับดักทางอารมณ์ คำตอบของทหารที่ตามด้วยความเงียบกลายเป็นจุดยึดโยงของความโหดร้าย คำเตือน เส้นทางมนุษยธรรม และการจัดการอพยพประชาชนหายไปจากภาพ หรือถูกทำให้ดูเป็นฉากบังหน้าอาชญากรรม

## 6. ศพและตัวเลข

> ลืมคำว่า ‘ติดอาวุธ’ ไปเลย ไม่เกี่ยวหรอก ผมเคยเห็นคนติดอาวุธอยู่ครั้งเดียว
>
> ทหารนายหนึ่ง ก่อนผู้สัมภาษณ์จะถามว่าผู้เสียชีวิตหลายสิบคนนั้นเป็นใคร

เครนก่อสร้างตั้งตระหง่านในเทลอาวีฟ ขณะที่กาซากำลังนับศพ ในช่วงนี้ ภาพยนตร์นิยามใหม่ว่าใครนับเป็นผู้ก่อการร้าย บรรยายถึงศพที่ถูกทิ้งให้สุนัขกินและหลุมศพหมู่ แล้วลดบทบาททหารให้เหลือเพียงฟันเฟืองทางเทคนิค

### 22. เทลอาวีฟก่อสร้าง กาซาถูกลบเลือน

จากการคำนวณความเสียหาย ภาพตัดไปยังสถานที่ก่อสร้างในเทลอาวีฟ ทั้งช่างเชื่อม เครน และถนนที่การจราจรคับคั่ง มีเสียงหัวใจเต้นประกอบ

- **การสร้างภาพขั้วตรงข้าม.** กาซากลายเป็นฝุ่นผง ส่วนเทลอาวีฟเติบโต ผู้ชมได้รับสารถึงความอยุติธรรมอย่างมหาศาล และอารมณ์ที่ทวีขึ้นก็ทำให้ปลูกฝังสารชิ้นต่อไปได้ง่ายขึ้น

### 23. ใครคือผู้ก่อการร้าย

ทหารกล่าวว่า “ผู้ก่อการร้ายที่ตายในพื้นที่ ก็คือใครก็ตามที่คุณตัดสินใจจะฆ่า… 140 คน ไม่มีใครเคยจับอาวุธเลย”

- **การนิยามแบบไม่มีข้อยกเว้น.** ภาพยนตร์สร้างสมการว่า “ผู้ก่อการร้ายเท่ากับใครก็ตามที่ถูกฆ่า” ทำให้อิสราเอลดูเหมือนมองชาวกาซาทุกคน รวมทั้งผู้หญิงและเด็ก เป็นผู้ก่อการร้าย
- **การตัดบริบททิ้ง.** สิ่งที่หายไปคือคำเตือนจากเจ้าหน้าที่สังเกตการณ์ในพื้นที่ ภาพผู้ก่อการร้ายกำลังวางระเบิด และผู้ก่อการร้ายฮามาสในชุดพลเรือนที่คอยสั่งการซุ่มโจมตีและแฝงตัวปะปนกับประชาชน ผู้ชมเห็นเพียงชายคนหนึ่งกำลังเก็บผ้า จึงสรุปว่าการสังหารเกิดขึ้นตามอำเภอใจ

### 24. ศพกับสุนัข

ภาพยนตร์ระบุว่าไม่มีการเก็บศพ และสุนัขกินศพเหล่านั้น

> **ทหาร:** เรื่องเก็บศพ พวกเขาไม่เก็บ… สุนัขก็กินศพ
>
> **ผู้สัมภาษณ์:** คือคุณเห็นเองเหรอ?
>
> **ทหาร:** ผมดูไม่ไหว… คนรอบตัวผมเห็น

- **การตอกย้ำคำบอกเล่าให้กลายเป็นข้อเท็จจริง.** ทหารยอมรับว่าเขาไม่เคยเห็นด้วยตาตนเอง (“ผมไม่เคยนั่งดูเลยสักครั้ง”) แต่เพียงคำพูดก็สร้างภาพชวนสะอิดสะเอียน จนทำให้เหตุการณ์ถูกมองว่าโหดร้ายเยี่ยงสัตว์ สารที่สื่อคือ กองทัพอิสราเอลไม่เพียงฆ่าชาวกาซา แต่ยังทิ้งศพให้สุนัขกิน

### 25. “หน้าที่ผมเป็นงานด้านเทคนิค”

เมื่อถูกถามว่าเคยคิดจะบอกคนอื่นไม่ให้ดูหรือไม่ ทหารตอบว่า “หน้าที่ผมเป็นงานด้านเทคนิค ผมไม่ได้มีหน้าที่แสดงจุดยืนอะไร ทั้งในเชิงหลักการหรือศีลธรรม”

- **ความชั่วร้ายอันแสนสามัญ.** ทหารลดทอนตัวเองจากคนที่มีมโนธรรมให้เหลือเพียงฟันเฟือง ผู้ชมได้ยินคำแก้ตัวแบบดั้งเดิมของอาชญากรสงครามว่า “ผมแค่ทำตามคำสั่ง” และทหารในหน่วยก็กลายเป็นหุ่นยนต์ แทนที่จะเป็นมนุษย์ที่ต้องเผชิญทางเลือกอันยากลำบากในสงครามเพื่อความอยู่รอด

### 26. ชั้นตึกเพิ่มขึ้น ศพเพิ่มขึ้น

กล้องไล่ตามเลขชั้นของตึกสูงที่กำลังก่อสร้างในเทลอาวีฟ (64, 65… 72) แล้วตัดไปยังคำบอกเล่าเรื่องศพที่กองสุมอยู่ในหลุมในกาซา

- **การหลอมรวมจุดยึดโยง.** ความสูงของตึกในเทลอาวีฟกับศพที่ “เพิ่มขึ้นตลอดเวลา” ในกาซาถูกวางเทียบกันจนหลอมเป็นภาพเดียว ทำให้ความเจริญของเทลอาวีฟดูเหมือนต้องอาศัยความตายของผู้คน

### 27. “หลายร้อย หลายร้อย หลายร้อย!”

“ลืมคำว่า ‘ติดอาวุธ’ ไปเลย ไม่เกี่ยวหรอก… ผมเคยเห็นคนติดอาวุธอยู่ครั้งเดียว” ผู้สัมภาษณ์ถามว่า “แล้วคนหลายสิบคนนั้นเป็นใครกัน?” ทหารยกระดับคำตอบว่า “หลายร้อย หลายร้อย หลายร้อย!”

- **ถ้อยคำเหมารวมแบบไม่มีข้อยกเว้น.** คำยืนยันแบบไม่มีข้อยกเว้นเพียงประโยคเดียวลบกฎการปะทะ การสู้รบในเขตเมือง และผู้ก่อการร้ายติดอาวุธหลายพันคนตามท้องถนนออกไป การปูเรื่องปลูกฝังข้อสรุปว่าเป็นการฆ่าล้างแบบสุ่ม โดยไม่แยกแยะผู้ก่อการร้ายออกจากพลเรือน

### 28. หลุมศพหมู่ที่ไม่มีภาพให้ดู

ทหารบรรยายสิ่งที่เห็นจากภาพโดรนว่า “หลุมศพหมู่… หลุมศพที่ฝนตกจนน้ำท่วม… มันไม่ใช่หลุมศพ มันเป็นหลุมที่เต็มไปด้วยศพ… ทั่วทั้งกาซา มีแต่ศพ”

- **การฝังภาพจำผ่านความสะอิดสะเอียน.** ภาพยนตร์ไม่แสดงหลักฐานบันทึกใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นของตนเองหรือจากแหล่งข้อมูลในกาซา มีเพียงคำพูดของบุคคลที่ถูกนำเสนอว่าเป็นทหาร ความสะอิดสะเอียนปิดกั้นคำถามที่ผู้ชมควรถาม เช่น นี่อาจเป็นการฝังศพชั่วคราวโดยฮามาส หรือเป็นการตีความภาพโดรนผิดหรือไม่ บทสนทนา “ฆ่าพวกเขาทำไม?” “ผมไม่รู้” ตอกย้ำภาพความชั่วร้ายที่ไร้เหตุผล

## 7. สะพานกับแถวรอรับความช่วยเหลือ

> กองทับกันไปอย่างนั้นเลยเหรอ?
>
> ผู้สัมภาษณ์ทวนคำพูดของทหาร ขณะภาพแสดงรูปวาดสะพานกับร่างคนที่กำลังร่วงลงมา

ภาพคีรียาปรากฏซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพื่อเป็นจุดยึดโยงทางสายตา เสียงคำพูดของนายกรัฐมนตรีดังคลอภาพระเบียงที่พักอาศัย และรูปวาดสะพานกับร่างคนที่กำลังร่วงลงมาก็กลายเป็นภาพสนามยิงเป้า ตรงนี้เองที่เรื่องเล่ามาถึงจุดที่ขัดกับความเป็นจริงทางกายภาพ

### 29. คีรียา

กล้องย้อนกลับมาที่คีรียา กองบัญชาการกองทัพอิสราเอล ยามค่ำคืนครั้งแล้วครั้งเล่า โดยรอบเป็นย่านพลเรือนที่พลุกพล่านในเทลอาวีฟ

- **การเปลี่ยนกรอบความหมายด้วยการนำเสนอซ้ำ.** การฉายภาพเดิมซ้ำในบริบทที่เปลี่ยนไปทำให้ความหมายของภาพเปลี่ยน กองบัญชาการด้านการป้องกันประเทศอันชอบธรรมของรัฐอธิปไตยกลายเป็นฐานทัพที่ซ่อนอยู่ท่ามกลางพลเรือน และผู้ชมถูกชักนำให้สรุปว่าอิสราเอลกับฮามาสไม่มีความแตกต่างกันทางศีลธรรม เป็นการกลับความหมายของคำว่า “โล่มนุษย์” อย่างสิ้นเชิง

### 30. คำปราศรัยกับรายงานข่าว

คำพูดของเบนจามิน เนทันยาฮู เรื่องการสกัดกั้นไม่ให้สินค้าผ่านเข้าไป ถูกนำมาต่อกับรายงานของผู้ประกาศข่าวโยนิต เลวี เรื่อง “การส่งเสริมการอพยพโดยสมัครใจ” โดยมีภาพระเบียงที่เปิดไฟสว่างในเทลอาวีฟประกอบ ชายคนหนึ่งเดินไปมาในห้องนั่งเล่น ม่านบานม้วนปิดลงขณะทหารพูดถึงการ “กวาดล้างฉนวนกาซา”

- **การตัดเป้าหมายทิ้ง.** บริบทด้านความมั่นคง ซึ่งก็คือการป้องกันไม่ให้เสบียงไปถึงฮามาส ถูกละไว้ ผู้พักอาศัยที่ใช้ชีวิตอย่างสงบและได้ยินคำพูดเหล่านั้นโดยไม่กล่าวอะไร ถูกวางบทให้เป็นผู้ร่วมมือในการทำให้ผู้คนอดอยากและการบังคับโยกย้าย ส่วนความเงียบของพวกเขาก็ถูกตีความว่าเป็นความยินยอม

### 31. ศพกองทับกัน

ทหารกับผู้สัมภาษณ์วาดสะพานและร่างคนที่กำลังร่วงลงมาในสมุด โดยขยับมือสอดรับกัน ที่เวลา 26:24 ทหารกล่าวว่าศพ “กองทับกันขึ้นไป” ผู้สัมภาษณ์ทวนว่า “กองทับกันไปอย่างนั้นเลยเหรอ?” ทหารพยักหน้า

- **จุดที่ขัดกับความเป็นจริงทางกายภาพ.** เมื่อยิงจากระยะไกลใส่คนที่กำลังวิ่งอย่างรวดเร็ว ศพย่อมไม่ล้มลงเป็นกองอย่างเป็นระเบียบ ลักษณะการล้มขึ้นอยู่กับน้ำหนัก ความเร็ว และมุม อีกทั้งผู้คนไม่ได้วิ่งอย่างไม่ลืมหูลืมตาไปยังจุดตายเดียวกัน ทหารที่นั่งดูจออยู่แนวหลังกำลังนำภาพแบบภาพยนตร์หรือเกมคอมพิวเตอร์มาทาบลงบนความเป็นจริง นี่คือการกล่าวเกินจริงเพื่อสร้างความสะเทือนใจ ไม่ใช่คำให้การที่อิงข้อเท็จจริง
- **การตรึงจุดยึดโยงไว้อย่างต่อเนื่อง.** กล้องแช่อยู่ที่รูปวาดเป็นเวลานาน ภาพสนามยิงเป้าจึงฝังอยู่ในความทรงจำแล้ว ก่อนที่ตัวเลขอันไม่น่าเป็นไปได้จะตามมา

## 8. การวางกรอบด้วยภาพจำโฮโลคอสต์

> มีพวกที่ขัดขวางการก่อการร้าย แล้วก็มีพวกที่ขัดขวางสันติภาพ
>
> ทหารนายหนึ่งกล่าวถึงหน่วยข่าวกรองของตน

ในช่วงท้าย ภาพยนตร์เปรียบเทียบสังคมอิสราเอลกับนาซีเยอรมนี ต้อนให้ทหารพูดคำว่าฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ และนำสัญลักษณ์ของโฮโลคอสต์มาประกอบเข้ากับภาพกาซาในปัจจุบัน ก่อนปิดท้ายด้วยการนำคำนิยามการก่อการร้ายของเนทันยาฮูเองมาใช้กล่าวหาอิสราเอล

### 32. โปแลนด์และเยอรมนี

ทหารเปรียบเทียบสถานการณ์ปัจจุบันกับครั้งที่โรงเรียนพาไปโปแลนด์ และกับนาซีเยอรมนีว่า “ผมมองว่าพวกนาซีพวกนี้มีอะไรที่เลวร้ายมาก แล้วผมจะพูดถึงตัวเองว่ายังไงได้ล่ะ?”

- **การก้าวกระโดดไปสู่การเทียบอัตลักษณ์ทางประวัติศาสตร์.** ประชาชนเยอรมันที่ใช้ชีวิตอยู่ภายใต้ลัทธินาซีถูกนำมาเทียบเท่ากับคนที่ทิ้งระเบิดแล้วกลับบ้านไปกังวลเรื่องปริญญาจิตวิทยา บริบทที่แท้จริง ซึ่งก็คือสงครามป้องกันตนเองจากองค์กรก่อการร้ายที่ก่อเหตุสังหารหมู่ กลับหายไป

### 33. “บีบคอพวกเขา”

ผู้สัมภาษณ์ถามว่า “แล้วมันช่วยให้พวกเขารอดชีวิตได้ยังไง?” และ “แต่พวกเขาเป็นศัตรู คนพวกนี้เป็นศัตรูใช่ไหม?” ทหารพูดซ้ำว่า “บีบคอพวกเขา บีบคอพวกเขา บีบคอพวกเขา” ก่อนลงท้ายว่า “สุดท้ายก็รู้สึกว่านี่คือสิ่งที่ต้องทำ”

- **กับดักสมมติฐานแฝง.** คำถามที่ซ่อนข้อสรุปไว้ล่วงหน้าปิดทางไม่ให้ทหารถอยออกจากการเปรียบเทียบนี้ และไม่เปิดพื้นที่ให้อธิบายในเชิงยุทธวิธีหรือข่าวกรอง สิ่งที่ผู้ชมจดจำจึงเหลือเพียงถ้อยคำที่อัดแน่นด้วยอารมณ์
- **ผลขององค์ประกอบทั้งหมดร่วมกัน.** จากห้องปฏิบัติการไปสู่อัตลักษณ์อันโหดร้ายในประวัติศาสตร์ โดยมีภาพระเบียงอันสงบเป็นฉากตัดกัน ภาพยนตร์ตอกย้ำข้อสรุปเดียวว่าสังคมอิสราเอลสูญสิ้นความเป็นมนุษย์แล้ว ในทางปฏิบัติ นั่นคือการสร้างความชอบธรรมให้ความเกลียดชังชาวยิวทั้งในอิสราเอลและทั่วโลก

### 34. “เราจะชนะไปด้วยกัน”

ป้ายไฟบนอาคารแห่งหนึ่งในเทลอาวีฟค่อย ๆ ชัดขึ้นข้างธงอิสราเอล

- **การค่อย ๆ เผยภาพ.** ความพยายามอ่านภาพที่พร่ามัวตรึงความสนใจของผู้ชมไว้ เมื่อภาพชัดขึ้น สัญลักษณ์แห่งความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันกลับถูกมองเป็นหลักฐานของความผิดร่วมกัน จากบริบทของสิ่งที่ทหารพูดต่อจากนั้น

### 35. แสงสว่างและความมืด

ตลอดทั้งเรื่อง ผู้สัมภาษณ์อยู่ในแสงสว่างและเห็นใบหน้าชัดเจน ส่วนทหารอยู่ในความมืดเสมอ

- **ความไม่สมมาตรทางภาพ.** คนในแสงสว่างถูกมองว่าเป็นผู้สืบค้นและเป็นตัวแทนของความจริง ส่วนคนในเงามืดถูกมองว่าเป็นผู้กำลังสารภาพอาชญากรรม กองกำลังป้องกันอิสราเอลถูกจัดให้อยู่ในความมืด

### 36. คำว่าฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

บทสนทนาที่เป็นแกนกลางของเรื่อง

> **ผู้สัมภาษณ์:** คุณไม่คิดว่ามันเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์เหรอ?
>
> **ทหาร:** คิดสิ! คิดจริง ๆ
>
> **ทหาร:** มันคือการยิงโดยเจตนา จงใจทำ! จงใจทำ!… คุณตั้งใจจะฆ่าเด็กพวกนี้

- **การยกระดับข้อกล่าวหาไปถึงขีดสุด.** การเกิดความเสียหายข้างเคียงถูกทำให้เท่ากับการจงใจฆ่าเด็ก การป้องกันตนเอง การก่อการร้ายด้วยอาวุธ และความพยายามอพยพผู้คนถูกลบออก ขณะที่คำทางกฎหมายที่ร้ายแรงที่สุดถูกป้อนตรงสู่อารมณ์ของผู้ชม

### 37. “มันสนุก”

เมื่อถูกถามถึงจุดเปลี่ยน ทหารตอบว่า “มันเหมือนฮอร์โมนพลุ่งพล่านจนคลั่ง แล้วคุณก็สนุกกับมัน… รู้สึกสะใจแบบสุด ๆ… มันสนุก!”

- **การโจมตีอัตลักษณ์.** พฤติกรรมภายใต้แรงกดดันถูกยกระดับให้กลายเป็นตัวตนของคนที่มีความสุขกับความทุกข์ของผู้อื่น การนำคำว่า “สนุก” มาเชื่อมกับคำบรรยายการฆ่าปิดโอกาสที่ผู้ชมจะเข้าอกเข้าใจทหาร

### 38. เสียงไซเรนและรถไฟ

เสียงไซเรนรำลึกดังขึ้นในเทลอาวีฟ ผู้คนยืนนิ่งบนถนน จากนั้นตัดไปที่หอภาพยนตร์เทลอาวีฟพร้อมข้อความ “คารวะโคลด ลันซ์มันน์” ผู้กำกับ Shoah ตามด้วยหัวรถจักร รางรถไฟ และควันที่ลอยจากปล่อง เนทันยาฮูกล่าวรำลึกถึงโฮโลคอสต์ และโยนิต เลวีอ่านข้อกล่าวหาจากนานาชาติเรื่องการทำให้อดอยากและอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ

- **การยุบอดีตกับปัจจุบันเข้าด้วยกัน.** นี่คือการเชื่อมฉากที่ซับซ้อนแนบเนียนที่สุดของภาพยนตร์ ทุกเสียงและภาพที่สื่อถึงความทรงจำเกี่ยวกับโฮโลคอสต์ถูกเชื่อมเข้ากับกาซาในปัจจุบันและหมายจับระหว่างประเทศ รัฐยิวถูกกล่าวหาว่ากำลังก่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ โดยใช้สัญลักษณ์โฮโลคอสต์ของตนเองเป็นเครื่องมือกล่าวหา

### 39. “แผนกของบีบี”

ทหารบรรยายถึงแผนกที่ติดตามบุคคลซึ่งมีบทบาทในเวทีระหว่างประเทศ ใช้ “เรื่องฉาว” สกัดคำร้องที่กรุงเฮก และรวบรวมข่าวกรองให้นายกรัฐมนตรีว่า “เป้าหมายของบีบี เป้าหมายที่อยู่เหนือทุกอย่าง คือการป้องกันไม่ให้มีการสถาปนารัฐปาเลสไตน์”

- **การเหมารวมเกินขอบเขต.** การปกป้องอิสราเอลทางกฎหมายและการทูตถูกลบเลือน ขณะที่ระบบข่าวกรองถูกตีกรอบใหม่ให้เป็นเครื่องมือทางการเมืองส่วนตัวที่สร้างขึ้นเพื่อบ่อนทำลายสันติภาพ สิ่งที่ไม่ถูกกล่าวถึงคือ กาซาเลือกฮามาสซึ่งก่อเหตุสังหารหมู่ และฝ่ายอาหรับปฏิเสธสันติภาพทุกครั้งที่มีโอกาสนับตั้งแต่อิสราเอลก่อตั้งประเทศ

### 40. นิยามของการก่อการร้าย

บทสัมภาษณ์เก่าที่เนทันยาฮูในวัยหนุ่มให้นิยามการก่อการร้ายจากหนังสือของตนว่า “การจงใจโจมตี ฆ่า ทำให้พิการ และข่มขู่ผู้บริสุทธิ์อย่างเป็นระบบ… เพื่อเป้าหมายทางการเมือง” จากนั้นเป็นภาพชายคนหนึ่งตากผ้า บานม้วนที่กำลังปิดลง และคำบอกเล่าเรื่องการโจมตีบ้านที่มีเด็กอยู่ข้างในในช่วงเย็นวันศุกร์

- **การย้อนสมการกลับ.** นิยามถูกวางไว้ให้คำบอกเล่าที่ตามมาดูตรงกับอิสราเอลทุกประการ คำพูดของผู้นำเองถูกเปลี่ยนเป็นกับดักที่ใช้เล่นงานทั้งตัวเขาและรัฐ

## 9. บทส่งท้าย

> อิสราเอลยังคงสังหารพลเรือนชาวปาเลสไตน์ในกาซาอย่างต่อเนื่อง
>
> ข้อความปิดท้ายภาพยนตร์

ภาพยนตร์จบลงด้วยภาพตัดกันที่รุนแรงที่สุดซึ่งปูทางมาตลอด จากค่ำคืนอันสงบในเทลอาวีฟ สู่พ่อที่ขุดค้นหาลูกชายในซากปรักหักพังของกาซา

### 41. เสียงในสายโทรศัพท์

ระหว่างวาดภาพลงในสมุดบันทึกเพื่ออธิบายซอฟต์แวร์ “Homeland” ทหารเล่าถึงสายโทรศัพท์ที่ดักฟังได้จากญาติของผู้ติดอยู่ในซากปรักหักพังว่า “ผมได้ยินเสียงพวกเขา… ร้องไห้… กรีดร้อง… แม่ฉันตายแล้ว แล้วเด็ก ๆ…”

- **การฝังรอยจำผ่านเสียง.** เสียงกรีดร้องและร้องไห้กระทบอารมณ์ผู้ฟังโดยตรง โดยไม่ผ่านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ การวาดภาพซ้ำ ๆ อย่างจำเจ (“สายหนึ่ง อีกสายหนึ่ง อีกสายหนึ่ง”) ค่อย ๆ ฝังความรู้สึกผิดลงในจิตไร้สำนึก และทั้งหมดนี้ก็ยังเป็นคำบอกเล่าที่ได้ยินต่อมาอีกทอดหนึ่ง

### 42. เทลอาวีฟมีชีวิต กาซาตาย

ภาพความเสียหายในกาซาช่วงเดือนตุลาคมและพฤศจิกายน 2023 ชายคนหนึ่งคุกเข่าตะโกนเรียกซาอิด ลูกชายที่อยู่ใต้ซากปรักหักพัง ใช้ค้อนทุบและร้องไห้ ขาของเด็ก ๆ ใต้กองซาก ท้องฟ้าสีซีด เครื่องบินที่บินผ่าน และข้อความปิดท้าย

- **ภาพตัดกันครั้งสุดท้าย.** หลังจากนำเสนอค่ำคืนอันสงบในเทลอาวีฟนานหนึ่งชั่วโมง ทั้งการจัดโซฟา ผู้หญิงที่วิ่ง และคู่รักที่นวดเข่า ภาพยนตร์ก็ส่งภาพตรงข้ามเข้ามา ข้อความปิดท้ายตรึงสารนั้นไว้กับปัจจุบัน และชักนำให้ผู้ชมมองว่าสังคมอิสราเอลทั้งหมดมีส่วนร่วมในอาชญากรรมที่ยังดำเนินอยู่

## สิ่งที่หนังไม่ได้แสดงให้เห็น

แม้หนังจะกระตุ้นอารมณ์ได้อย่างรุนแรง แต่หลักฐานที่นำเสนอกลับมีช่องโหว่ชัดเจน

- **คำบอกเล่า ไม่ใช่สิ่งที่เห็นกับตา.** ทหารที่ให้การเรื่องการสังหารผ่านซอฟต์แวร์ “Homeland” และที่จุดแจกอาหารพูดไว้เองว่า “ผมไม่รู้แน่ชัด… ผมได้ยินเสียงพวกเขา… ตอนนั้นผมไม่ได้อยู่หน้าจอกล้อง… ผมไม่เคยนั่งดูเลยสักช่วงเดียว”
- **ความจริงปะปนกับการกล่าวเกินจริง.** ข้อมูลจริงเกี่ยวกับการโจมตีและการทำลายสิ่งปลูกสร้างของฮามาส ซึ่งทำให้พลเรือนได้รับอันตรายอย่างหนัก ถูกผสมเข้ากับอุปมาแบบภาพยนตร์และถ้อยคำตีตราทางการเมืองและกฎหมาย (“ขัดขวางสันติภาพ”, “การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์”, “กองศพ”) ความสะเทือนใจที่ถาโถมพาผู้ชมไปสู่การยอมรับข้อความปิดท้ายราวกับเป็นคำตัดสิน โดยไม่ทันสังเกตช่องโหว่ในเรื่องเล่า
- **ใครปรากฏบนจอ.** แทบไม่เห็นผู้หญิง เด็ก และผู้สูงอายุเลย ภาพถนนที่พังยับเยินในกาซาส่วนใหญ่มีแต่ผู้ชายและเด็กชายวัยรุ่น
- **ฉากศพเพียงฉากเดียว.** แม้จะมีข้อกล่าวหามากมาย หนังกลับมีภาพศพใต้ซากปรักหักพังเพียงฉากเดียว เป็นขาราวสิบขาเรียงอยู่ใต้กำแพงที่ถล่มลงมา ตลอดสงคราม ภาพจากกาซาถูกเผยแพร่ทั้งทางสื่อและบนอินเทอร์เน็ตอย่างแพร่หลาย รวมถึงภาพที่ปลอมขึ้นเพื่อสร้างความตกใจ แต่หนังไม่มีภาพใดที่เทียบเคียงได้
- **ศพที่ไม่อาจล้มทับกันเป็นกอง.** คำบรรยายว่าผู้คนที่ถูกยิงจากระยะไกลล้มลง “ทับกันคนแล้วคนเล่า” ขัดกับหลักวิถีกระสุนและพฤติกรรมมนุษย์ นี่คือจุดที่เรื่องเล่าขาดความน่าเชื่อถือ

## บทสรุป

NAZA เป็นเครื่องมือโน้มน้าวที่ผ่านการวางแผนมา ไม่ใช่การบันทึกข้อเท็จจริงอย่างเป็นกลาง การเปิดตัว การฉายในวงปิด และการรายงานข่าวอย่างหนาแน่นโดยที่ผู้ชมทั่วไปไม่มีทางเข้าถึงตัวภาพยนตร์ ก่อให้เกิดช่องว่างที่ผู้ชมเติมเต็มด้วยความกลัวและความรู้สึกว่ากำลังรับรู้ความลับต้องห้าม

ภายในภาพยนตร์ ฉากมากกว่าสี่สิบฉากต่างใช้เทคนิคชักจูง ทั้งภาษาสะกดจิต การตัดบริบททิ้ง การวางกรอบความหมายใหม่ ภาพระเบียงที่สว่างไสวในเทลอาวีฟที่ตัดสลับกับคำบรรยายการทิ้งระเบิดในกาซา การยุบเหตุการณ์ต่างช่วงเวลาเข้าด้วยกัน และการปลูกฝังการเปรียบเทียบกับการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิว ทั้งหมดนำไปสู่ข้อสรุปเดียวว่า อิสราเอลกำลังก่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

ขณะเดียวกัน ช่องโหว่ก็ปรากฏอยู่ ทั้งคำบอกเล่าที่นำเสนอเป็นข้อเท็จจริง การไม่มีหลักฐานภาพ ผู้หญิงและเด็กที่ไม่ปรากฏในเฟรม และกองศพที่เป็นไปไม่ได้ในทางกายภาพ ซึ่งเป็นจุดที่เรื่องเล่าเผยรอยร้าว

## แหล่งข้อมูล

บทความ แถลงการณ์ และโพสต์ทั้งหมดที่หน้านี้ใช้อ้างอิง เรียงจากเก่าไปใหม่ ชื่อเรื่องคงไว้ตามภาษาต้นฉบับ

- Deadline, Zac Ntim: [Former Israeli Prime Minister Takes Aim At Yuval Abraham And Rachel Szor's 'NAZA'](https://deadline.com/2026/09/naftali-bennett-yuval-abraham-rachel-szor-naza-1237098766/) (2026-09-11)
- X · Israel Defense Forces: [IDF first response to NAZA after Venice premiere](https://x.com/IDF/status/2098399911750389869) (2026-09-11)
- Quotidiano.net, Manuela Santacatterina: [Cos'è Naza, il film che svela l’orrore a Gaza](https://www.quotidiano.net/magazine/cinema-serie-tv/naza-il-film-che-svela-orrore-a-gaza-17e8cd10) (2026-09-12)
- Israel News Pulse, Jonathan Mimouni: [NAZA Fact Check: The Claims the Documentary Cannot Prove](https://israelnewspulse.com/naza-fact-checked/) (2026-09-13)
- X · Andrew Fox: [Reply to jury president's Zone of Interest comparison](https://x.com/Mr_Andrew_Fox/status/2099212319527956991) (2026-09-13)
- X · Avigdor Liberman: [X post on NAZA directors](https://x.com/AvigdorLiberman/status/2099077107963851144) (2026-09-13)
- X · Israel Defense Forces: [IDF: 500-civilian approval claim 'completely false'](https://x.com/IDF/status/2099241925848994269) (2026-09-13)
- Al-Monitor, Reuters / Maayan Lubell: [Netanyahu says Gaza documentary 'NAZA' is 'shocking incitement'](https://www.al-monitor.com/originals/2026/09/netanyahu-says-gaza-documentary-naza-shocking-incitement) (2026-09-14)
- Elder of Ziyon, Elder of Ziyon (pseudonymous blogger): [What We Know About the NAZA Movie Already Discredits It](https://elderofziyon.substack.com/p/what-we-know-about-the-naza-movie) (2026-09-14)
- Haaretz, Raviv Drucker: [צפיתי בסרט נז"א. זה היה קשה מאוד, הזדעזעתי, אבל](https://www.haaretz.co.il/opinions/2026-09-14/ty-article-opinion/.highlight/000001a0-9b2e-dfa9-ada3-db6e79a80000) (2026-09-14)
- Il Foglio, Pierluigi Battista: [How ‘Fauda’ responds to ‘Naza’](https://www.ilfoglio.it/en/television/2026/09/14/news/how-fauda-responds-to-naza--407498) (2026-09-14)
- Israel Hayom, Amnon Lord: [הטעות שלישראל אסור לעשות עם הסרט נז"א](https://www.israelhayom.co.il/news/geopolitics/article/21418733) (2026-09-14)
- Israel Hayom: [הקצין באמ"ן מסביר את השקרים בסרט נז"א](https://www.israelhayom.co.il/news/trending-online/article/21422504) (2026-09-14)
- Jüdische Allgemeine, Sabine Brandes: [»Ritualmordlegende« - »Pflicht, Fragen zu stellen«: Israel streitet über »Naza«](https://www.juedische-allgemeine.de/israel/ritualmordlegende-pflicht-fragen-zu-stellen-israel-streitet-ueber-naza/) (2026-09-14)
- Kan News, Eran Sikurel et al.: [הרמטכ"ל נגד הסרט "נז"א": "עלילות דם ועיוות מכוון של המציאות"](https://www.kan.org.il/content/kan-news/defense/1099258/) (2026-09-14)
- X · @MaxNordau (pseudonymous): [Timestamped summary of Raviv Drucker's Channel 13 interview with Yuval Abraham](https://x.com/MaxNordau/status/2099621814276124966) (2026-09-14)
- X · Brig. Gen. Effie Defrin: [IDF Spokesperson asks to view NAZA in full](https://x.com/IDF/status/2099482853423686025) (2026-09-14)
- X · John Spencer: [Collateral damage estimation is what the law requires](https://x.com/SpencerGuard/status/2099562673482658166) (2026-09-14)
- Ynet, Gal Ganot: [הרמטכ"ל יכנס דיון על הסרט נז"א: "לתקוף כדי להרוג 500 אזרחים? שקרי לחלוטין"](https://www.ynet.co.il/news/article/bkapplrtzx) (2026-09-14)
- il Giornale, Fiamma Nirenstein: [Le verità tra film e realtà](https://www.ilgiornale.it/news/politica-internazionale/le-verita-tra-film-e-realta/) (2026-09-14)
- Arutz Sheva: [דרוקר מפתיע: "לא הייתי משדר את זה"](https://www.inn.co.il/news/706333) (2026-09-15)
- HonestReporting, Rachel O'Donoghue: [“NAZA”: A Record Venice Ovation, IDF Condemnation and a Genocide Fabrication](https://honestreporting.com/naza-a-record-venice-ovation-idf-condemnation-and-the-genocide-fabrication/) (2026-09-15)
- Il Riformista, Claudio Velardi: [Le lacrime per Naza e le ore dedicate a Fauda: a Venezia cala il sipario sulla recita, nel mondo arabo sono già all’episodio successivo della serie israeliana](https://www.ilriformista.it/le-lacrime-per-naza-e-le-ore-dedicate-a-fauda-a-venezia-cala-il-sipario-sulla-recita-nel-mondo-arabo-sono-gia-allepisodio-successivo-della-serie-israeliana-530479/) (2026-09-15)
- Israel Hayom, Ariel Bulshtein: [דעה | "נז"א" הוא לא קולנוע – הוא כתב אישום נגד ישראל](https://www.israelhayom.co.il/opinions/article/21429712) (2026-09-15)
- Jewish News, JN Reporter: [New documentary about IDF strikes in Gaza causes anger in Israel](https://www.jewishnews.co.uk/new-documentary-about-idf-strikes-in-gaza-causes-anger-in-israel/) (2026-09-15)
- Moked, Redazione: [Gerusalemme e la risposta tardiva a Naza](https://moked.it/2026/09/15/gerusalemme-e-la-risposta-tardiva-a-naza/) (2026-09-15)
- The Algemeiner: [Former Hamas Hostage Slams ‘NAZA’ Filmmakers for ‘Degrading’ IDF Soldiers ‘Who Fought to Bring Me Home’](https://www.algemeiner.com/2026/09/15/former-hamas-hostage-slams-naza-filmmakers-degrading-idf-soldiers-who-fought-bring-me-home/) (2026-09-15)
- The Jerusalem Post, Corinne Baum: [IDF calls NAZA 500-civilian strike claim 'completely false'](https://www.jpost.com/israel-news/article-908673) (2026-09-15)
- Walla! News, Amir Bohbot: [בצה"ל דוחים את טענות הסרט נז"א - ומבהירים: "שלמים עם התהליכים המבצעיים"](https://news.walla.co.il/item/3868020) (2026-09-15)
- X · Eylon Levy: [X post replying to Raviv Drucker](https://x.com/EylonALevy/status/2099837432141173165) (2026-09-15)
- X · Israel Katz: [X post on Rafah brigade commander strike](https://x.com/Israel_katz/status/2099955776622141611) (2026-09-15)
- X · Israel Ministry of Foreign Affairs: [MFA: NAZA 'pure propaganda'](https://x.com/IsraelMFA/status/2099918779580821690) (2026-09-15)
- Ynet, Itamar Eichner, Tal Amodai: ["נז"א הצית את המדינה": הסרט השנוי במחלוקת בכותרות בעולם - וקו ההגנה של ישראל](https://www.ynet.co.il/news/article/rk4ejmifmx) (2026-09-15)
- Il Foglio, Giulio Meotti: [La Naza dei cieli: storia di un massacro sventato](https://www.ilfoglio.it/esteri/2026/09/16/news/la-naza-dei-cieli-storia-di-un-massacro-sventato--407679) (2026-09-16)
- JNS, Jonathan S. Tobin: [The AI apocalypse and the ‘NAZA’ blood libels against Israel](https://www.jns.org/opinion/column/jonathan-s-tobin/the-ai-apocalypse-and-the-naza-blood-libels-against-israel) (2026-09-16)
- The Free Press, Haviv Rettig Gur: [Hold Your Applause for the New Gaza Documentary](https://www.thefp.com/p/haviv-rettig-gur-naza-israel-gaza-reporting) (2026-09-16)
- X · Prime Minister's Office: [PMO video: How 'Naza' manufactured a case](https://x.com/IsraeliPM/status/2100299036083229142) (2026-09-16)
- Ynet, Itamar Eichner: [ישראל נערכת לקרב בלימה מול היוצרים: "'נז"א' כואב במיוחד כי זה בא מבפנים"](https://www.ynet.co.il/news/article/syyipz00yml) (2026-09-16)
- Channel 14, Ziv Shezo: [נז"א תגיע לאירופה - ובישראל דורשים: קיימו הקרנה מיידית](https://www.c14.co.il/article/1705801) (2026-09-17)
- GB News, Tzipi Hotovely: ['PROPAGANDA!' Israeli ambassador responds to Guardian's Gaza film NAZA amid UPROAR](https://www.youtube.com/watch?v=7XIDAOkFrBU) (2026-09-17)
- Il Foglio, Giulio Meotti: [Se anche Hamas elogia “Naza”](https://www.ilfoglio.it/esteri/2026/09/17/news/se-anche-hamas-elogia-naza--407781) (2026-09-17)
- Israel Hayom, Nissan Strauchler: [התשובה של המומחית הבריטית לסרט נז"א: "מעוותים את דיני המלחמה"](https://www.israelhayom.co.il/news/world-news/europe/article/21448198) (2026-09-17)
- Israel National News, Dr. Avi Perry: [A poisoned lens, a predetermined verdict, and questionable evidence made to fit](https://www.israelnationalnews.com/news/433331) (2026-09-17)
- Jüdische Allgemeine, Sabine Brandes (reporting Itamar Eichner's Ynet interview): [Kampfpilot weist Vorwürfe von »Naza« zurück](https://www.juedische-allgemeine.de/israel/kampfpilot-weist-vorwuerfe-von-naza-zurueck/) (2026-09-17)
- Mena-Watch, Michaela Dudley: [»NAZA«: Israel-Kritik hat ihren »Preis«](https://mena-watch.com/naza-israel-kritik-hat-ihren-preis/) (2026-09-17)
- Misgav Institute for National Security & Zionist Strategy, Prof. Kobi Michael: [The Film "NAZA" – Manipulation on Eight Levels](https://www.misgavins.org/en/michael-film-naza/) (2026-09-17)
- The Times of Israel, Sarit Zehavi: [What 'Naza' really means: The truth about collateral damage](https://blogs.timesofisrael.com/the-truth-about-naza-or-collateral-damage/) (2026-09-17)
- X · Ben Caspit: [X post on NAZA](https://x.com/BenCaspit/status/2100668281833009328) (2026-09-17)
- Israel Hayom, Dr. Michael Oren: [דעה | לא בבכי, בלחימה קשוחה: כך להגיב לסרט השקרים "נז"א"](https://www.israelhayom.co.il/news/geopolitics/article/21450982) (2026-09-18)
- Makor Rishon, Elchanan Shpeizer: [מג'נין ג'נין ועד נז"א: 80 אחוזים מהסרטים כאן לוקחים את אותו צד](https://www.makorrishon.co.il/news/geopolitics/article/371890) (2026-09-18)
- Reformatorisch Dagblad, Jeannette Gabay-Schoonderwoerd: [Waarom bekroonde documentaire NAZA in Israël zelf vooral op afwijzing stuit](https://www.rd.nl/a/waarom-bekroonde-documentaire-naza-in-israel-zelf-vooral-op-afwijzing-stuit) (2026-09-18)
- The Jerusalem Post, David Ben-Basat: [What NAZA leaves out about October 7 and Israel’s war in Gaza](https://www.jpost.com/opinion/article-908910) (2026-09-18)
- Kan News: [ההאשמות בסרט והקצינים שהיו שם ואומרים: "לא היה ולא נברא"](https://www.youtube.com/watch?v=4FsIthx3LXg) (2026-09-19)
- Maariv, Prof. Aryeh Eldad: [סערת "נז"א": אפשר לחוות דעה על סרט גם בלי לצפות בו](https://www.maariv.co.il/news/opinions/article-1368604) (2026-09-19)
- Mena-Watch, Alexander Gruber: [»NAZA«: Wie ein Film Israel in die Nähe der Nazis rückt](https://mena-watch.com/naza-ein-film-rueckt-israel-in-die-naehe-der-nazis/) (2026-09-19)
- JNS, Adam Levick: [The premise of ‘NAZA’ doesn’t hold up](https://www.jns.org/opinion/adam-levick/the-premise-of-naza-doesnt-hold-up) (2026-09-20)
- Ynet / Yedioth Ahronoth, Ben-Dror Yemini: [לוקחים חלק בעלילה](https://www.ynet.co.il/news/article/yokra14904372) (2026-09-21)
- 20il: [NAZA Fact Check: What the Evidence Actually Shows](https://www.20il.co.il/en/naza-documentary-fact-check/) (2026-09-22)
- Commentary, Seth Mandel: [NAZA Is a Jump-the-Shark Moment for Israel’s Critics](https://www.commentary.org/seth-mandel/naza-is-a-jump-the-shark-moment-for-israels-critics/) (2026-09-22)
- The Wall Street Journal, Omer Shem Tov: [Hostages Like Me Were Also 'NAZA'—Collateral Damage](https://www.wsj.com/opinion/hostages-like-me-were-also-nazacollateral-damage-7cfeb4aa) (2026-09-22)
- Mena-Watch, Sarit Zehavi: [Was »NAZA« über Kollateralschäden verschweigt](https://mena-watch.com/was-naza-verschweigt/) (2026-09-23)
- TheWrap, Shlomi Ben-Meir: ['NAZA' Claims About IDF Action in Gaza Deserve a Closer Look | Guest Column](https://www.yahoo.com/news/world/articles/naza-claims-idf-action-gaza-221115687.html) (2026-09-23)
- Haaretz, Prof. Danny Orbach: [עדויות מוטות ומצג שווא: מדוע "נז"א" חוצה את הגבול מעיתונות לתעמולה](https://www.haaretz.co.il/opinions/2026-09-24/ty-article-opinion/.premium/000001a0-d2c1-d4d3-a1b0-f3fbf1a90000) (2026-09-24)
- Walla! News, אלוף במיל' גיורא איילנד (Maj. Gen. (res.) Giora Eiland): [הסרט "נז"א" במבחן המציאות: האם צה"ל חרג מהדין?](https://www.walla.co.il/news/opinions/383955224) (2026-09-24)
- Il Foglio, Giulio Meotti: [Anatomia della perfetta operazione “Naza”. La zona di interesse di Israele](https://www.ilfoglio.it/gli-inserti-del-foglio-weekend/2026/09/26/news/anatomia-della-perfetta-operazione-naza-la-zona-di-interesse-di-israele--408754) (2026-09-26)
- Israel National News, Dr. Alex Grobman: [NAZA's allegation of a system: What the evidence really shows](https://www.israelnationalnews.com/news/433694) (2026-09-27)
- The Times of Israel, Emanuel Fabian and Nurit Yohanan: [NAZA’s claims about IDF conduct in Gaza are grave. So are the film’s journalistic flaws](https://www.timesofisrael.com/nazas-claims-about-idf-conduct-in-gaza-are-grave-so-are-the-films-journalistic-flaws/) (2026-09-27)
- Yair Miron personal site: [אחת עשרה מניפולציות בסרט "נז"א"](https://www.matirasurim.com/media/yair-miron-naza-manipulations) (2026-09-27)
- Zman Yisrael, Emanuel Fabian, Nurit Yohanan: [הטענות של הסרט "נז"א" נגד צה"ל חמורות. כך גם הכשלים העיתונאיים שלו](https://www.zman.co.il/727990/) (2026-09-27)
- taz, Tim Caspar Boehme: [Debatte um Dokumentarfilm „Naza“: Warum tut ihr das?](https://taz.de/Debatte-um-Dokumentarfilm-Naza/!6211185/) (2026-09-27)
- JNS, Amelie Botbol: ['NAZA' documentary fails to show IDF efforts to prevent civilian casualties, former officer says](https://www.jns.org/news/israel-news/naza-documentary-fails-to-show-idf-efforts-to-prevent-civilian-casualties-former-officer-says) (2026-09-28)
- The Jerusalem Post, Yisrael Medad: [NAZA and the rising campaign to demonize Israel](https://www.jpost.com/opinion/article-909943) (2026-09-28)
- The Jerusalem Post, Ari Tatarka: ['NAZA' film at Venice Festival exposes the IDF's struggle to defend its story](https://www.jpost.com/opinion/article-909844) (2026-09-28)
- X · Yoseph Haddad: [No such 500 event exists](https://x.com/YosephHaddad/status/2104550530638889184) (2026-09-28)
- Enfoque Judío, Elías Cohen: [NAZA: ¿Dónde termina el documental y comienza el libelo?](https://enfoquejudio.es/naza-donde-termina-el-documental-y-comienza-el-libelo/) (2026-09-30)
- Israel Hayom, Yishai Kitchels: [צפיתי ב80 הדקות של "נז"א" כדי שלא תצטרכו: כך נראית אג'נדה חד צדדית ומקוממת](https://www.israelhayom.co.il/culture/films/article/21518084) (2026-09-30)
- Jüdische Allgemeine, Sophie Albers Ben Chamo: [»NAZA«: Die Banalität der Propaganda](https://www.juedische-allgemeine.de/kultur/die-banalitaet-der-propaganda/) (2026-09-30)
- The Atlantic, Gal Beckerman: [The Missed Opportunity of NAZA](https://www.theatlantic.com/culture/2026/09/missed-opportunity-documentary-movie-naza/688832/) (2026-09-30)
- AJC: [NAZA: What to Know About the Controversial Gaza Documentary](https://www.ajc.org/news/naza-what-to-know-about-the-controversial-gaza-documentary) (2026-10-01)
- IDF Spokesperson press mailing, IDF Spokesperson's Unit: [תגובת דובר צה"ל לסרט 'נז"א'](https://idfanc.activetrail.biz/ANC2367) (2026-10-01)
- IDF Spokesperson's Unit: [IDF Response to the Film "NAZA" (10-page English document)](https://cdn-media.web-view.net/i/ww3xwccasc/________________________16.pdf) (2026-10-01)
- Il Foglio, Mariarosa Mancuso: [Fonti anonime ma gli spettatori applaudono sulla fiducia. “Naza” continua](https://www.ilfoglio.it/cinema/2026/10/01/news/fonti-anonime-ma-gli-spettatori-applaudono-sulla-fiducia-naza-continua--409226) (2026-10-01)
- Israel Hayom, Lilach Shoval: [סעיף אחר סעיף: צה"ל מפרק את טענות הסרט "נז"א"](https://www.israelhayom.co.il/news/defense/article/21528303) (2026-10-01)
- JNS, Fiamma Nirenstein: [‘NAZA’ turns anti-Israel propaganda into box-office success](https://www.jns.org/opinion/column/fiamma-nirenstein/naza-turns-anti-israel-propaganda-into-box-office-success) (2026-10-01)
- Jewish Telegraphic Agency, Deborah Danan: [In its first detailed response to ‘NAZA’ documentary, IDF claims ‘fundamental errors’](https://www.jta.org/2026/10/01/israel/in-its-first-detailed-response-to-naza-documentary-idf-claims-fundamental-errors) (2026-10-01)
- Neue Zürcher Zeitung, Richard C. Schneider: [Führt Israel den Krieg wie ein Videospiel? Was der Film «Naza» zeigt und was nicht](https://www.nzz.ch/feuilleton/kino-fernsehen-streaming/fuehrt-israel-den-krieg-wie-ein-videospiel-was-naza-zeigt-und-was-nicht-ld.10026098) (2026-10-01)
- Perlentaucher, Perlentaucher Efeu editors: [Efeu - Die Kulturrundschau vom 01.10.2026: NAZA. Peyman Engel und Menasse.](https://www.perlentaucher.de/efeu/2026-10-01.html) (2026-10-01)
- The Algemeiner: [‘Misrepresented and Manipulative Depiction of Reality’: IDF Issues Detailed Response to ‘NAZA’ Documentary](https://www.algemeiner.com/2026/10/01/misrepresented-and-manipulative-depiction-of-reality-idf-issues-detailed-response-to-naza-documentary/) (2026-10-01)
- The Times of Israel, Emanuel Fabian: ['Distorted, misleading, and disingenuous': IDF publishes full response to 'NAZA' film](https://www.timesofisrael.com/distorted-misleading-and-disingenuous-idf-publishes-full-response-to-naza-film/) (2026-10-01)
- Washington Examiner, Arie Blitz: [Before you applaud NAZA: A standing ovation is not proof of a war crime](https://www.washingtonexaminer.com/op-eds/4748795/naza-documentary-venice-fact-check/) (2026-10-01)
- Ynet, Elisha Ben Kimon: [כמעט חודש אחרי הסערה, צה"ל מגיב על הסרט נז"א: "תמונה מעוותת ומניפולטיבית"](https://www.ynet.co.il/news/article/sktyztoczg) (2026-10-01)
- Il Foglio, Giuliano Ferrara: [Il documento dell’Idf su Gaza, che smonta il facilismo frivolo e l’ambiguità morale di “Naza”, è un testo di dolorosa serietà](https://www.ilfoglio.it/esteri/2026/10/02/news/il-documento-dellidf-su-gaza-che-smonta-il-facilismo-frivolo-e-lambiguita-morale-di-naza-e-un-testo-di-dolorosa-serieta--409416) (2026-10-02)
- X · Andrew Fox: [The occupancy map in NAZA](https://x.com/Mr_Andrew_Fox/status/2106106004370849906) (2026-10-02)
- il Giornale, Fiamma Nirenstein: [Il pubblico italiano pazzo per “Naza”. E le sue bugie antisemite](https://www.ilgiornale.it/news/guerra/il-pubblico-italiano-pazzo-per-naza-e-le-sue-bugie-antisemite/) (2026-10-02)
- Libero Quotidiano, Giovanni Longoni: [Guardate "Naza". Ma non cadete in trappola](https://www.liberoquotidiano.it/news/esteri/49285630/guardate-naza-ma-non-cadete-in-trappola/) (2026-10-03)
- X · John Spencer: [Worse than Hamas propaganda](https://x.com/SpencerGuard/status/2106840130220699887) (2026-10-04)
- X · Micha Danzig: [Genocidal armies don't count collateral damage](https://x.com/DanzigMD/status/2106853320124244353) (2026-10-04)
- yairmiron.com, Yair Miron: [I Watched NAZA in Full. Here Are Eleven Ways It Misleads Viewers.](https://www.yairmiron.com/media/yair-miron-naza-manipulations-en) (2026-10-04)
- J. The Jewish News of Northern California, Oleg Ivanov and Dr. Mike Harris: [‘NAZA’ viciously misrepresents Israel’s military](https://jweekly.com/2026/10/05/naza-viciously-misrepresents-israels-military/) (2026-10-05)
- Aish.com, Dr. Yvette Alt Miller: [NAZA's Biggest Claims, and Why the IDF Says They're Wrong](https://aish.com/nazas-biggest-claims-and-why-the-idf-says-theyre-wrong/) (2026-10-06)
- Associated Press: [Israeli documentary 'NAZA' opens in the US, reigniting debate over the war in Gaza](https://www.ksat.com/news/politics/2026/10/06/israeli-documentary-naza-opens-in-the-us-reigniting-debate-over-the-war-in-gaza/) (2026-10-06)
- Breitbart: [EXCLUSIVE -- Urban Warfare Expert: Gaza 'Genocide' Libel Is 'Greatest Lie'](https://www.breitbart.com/politics/2026/10/07/exclusive-urban-warfare-expert-john-spencer-gaza-genocide-libel-against-israel-is-greatest-lie-in-modern-history/) (2026-10-07)
- Fox News Digital, Rachel Wolf: ['I am Omer': Former Hamas hostage reflects on surviving 505 harrowing days in captivity](https://www.foxnews.com/media/i-am-omer-former-hamas-hostage-reflects-surviving-505-harrowing-days-captivity) (2026-10-07)
- Il Foglio, Sharon Nizza: [Alla ricerca di qualche verità. Colloquio con il giornalista Raviv Drucker](https://www.ilfoglio.it/esteri/2026/10/07/news/alla-ricerca-di-qualche-verita--409787) (2026-10-07)
- The Times of Israel, Avi Lewis: [The airstrikes we canceled: What NAZA leaves out](https://blogs.timesofisrael.com/i-worked-with-the-real-naza-heres-what-the-film-gets-wrong/) (2026-10-07)
- Agenzia Nova: [Peled: "Rapporto solido tra Israele e Italia ma serve un maggiore sostegno dell'opinione pubblica"](https://www.agenzianova.com/news/peled-rapporto-solido-tra-israele-e-italia-ma-serve-un-maggiore-sostegno-dellopinione-pubblica/) (2026-10-08)
- HonestReporting, Rachel O'Donoghue: [The Real “NAZA”: Edited Quotes, Mystery ICC Cases & Unexplained Gaza Footage](https://honestreporting.com/the-real-naza-edited-quotes-mystery-icc-cases-unexplained-gaza-footage/) (2026-10-08)
- Jewish Journal, Alan Zeitlin: [‘NAZA’ Proves Nada](https://jewishjournal.com/culture/arts/film/392993/naza-proves-nada/) (2026-10-08)
- The Filitti Brief, Gerard Filitti: [Before the Missile Flies: How the United States Picks Targets, Weighs Civilian Harm, and Answers for Mistakes](https://gerardfilitti.substack.com/p/before-the-missile-flies-how-the) (2026-10-08)
- The Jewish Chronicle, Philipp Peyman Engel: [I’ve seen Naza and it’s a nasty piece of propaganda](https://www.thejc.com/opinion/ive-seen-naza-and-its-a-nasty-piece-of-propaganda-umbuoml4) (2026-10-08)
- Walla! News, Baruch Kra: [יש עדויות, אין תחקיר: "נז"א" נכשל עיתונאית, אבל אסור לרדוף את יוצריו](https://www.walla.co.il/news/opinions/383956783) (2026-10-08)
- Il Foglio, Michele Silenzi: [Non serve dimostrare i fatti, basta una realtà ricostruita. Oltre Naza](https://www.ilfoglio.it/societa/2026/10/10/news/non-serve-dimostrare-i-fatti-basta-una-realta-ricostruita-oltre-naza--410157) (2026-10-10)
- Jüdische Allgemeine, Philipp Peyman Engel: [Ich habe »Naza« gesehen, und es ist ein übles Stück Propaganda](https://www.juedische-allgemeine.de/meinung/ich-habe-naza-gesehen-und-es-ist-ein-uebles-stueck-propaganda/) (2026-10-10)
- Tribune Juive, Tribune Juive (unsigned): [NAZA : Le cinéma au service de la propagande](https://www.tribunejuive.info/2026/10/13/naza-le-cinema-au-service-de-la-propagande/) (2026-10-13)
- X · Embassy of Israel in France: [Le film « Naza » présente une réalité déformée, trompeuse et malhonnête.](https://x.com/IsraelenFrance/status/2110019413374026017) (2026-10-13)
- 21 News, Harrison du Bus: [Documentaire NAZA : Tsahal dénonce une « réalité déformée, trompeuse et malhonnête »](https://www.21news.be/documentaire-naza-tsahal-denonce-une-realite-deformee-trompeuse-et-malhonnete/) (2026-10-14)
- X · Andrew Fox: [NAZA proves the IDF did collateral damage estimates](https://x.com/Mr_Andrew_Fox/status/2110291461115613334) (2026-10-14)
- X · Salo Aizenberg: [Collateral damage skewed to fighting-age men](https://x.com/Aizenberg55/status/2110400898870726936) (2026-10-14)
- The Times of Israel Blogs, Dinah Bucholz: [The "NAZA" Saga](https://blogs.timesofisrael.com/the-naza-saga/) (2026-10-15)
- Alliance, Lou Helwaser and 28 signatories (incl. Richard Berry, Michel Boujenah, Élie Chouraqui, Éric Naulleau, Rachel Khan, Avi Pazner, Nathalie Cohen-Beizermann): [Tribune. Une rescapée de la Shoah et vingt-huit personnalités contre le film NAZA](https://www1.alliancefr.com/actualites/tribune-une-rescapee-de-la-shoah-et-vingt-huit-personnalites-contre-le-film-naza-6135461) (2026-10-16)
- X · Salo Aizenberg: [Was Israel Justified in Bombing Hamas Combatants in Their Homes?](https://x.com/Aizenberg55/status/2111855060481081598) (2026-10-18)
- The Jewish Chronicle, John Nathan: [NAZA review: ‘This is what happens when artists and activists do the work of objective journalists’ ★★](https://www.thejc.com/life/film/naza-review-this-is-what-happens-when-artists-and-activists-do-the-work-of-objective-journalists-gnops8j4) (2026-10-19)
- X · Salo Aizenberg: [NAZA: A Propaganda Film Masquerading as an Investigation of the Gaza War](https://x.com/Aizenberg55/status/2112236420006031570) (2026-10-19)
- Aurora, Leonardo Rubinsky: [Graves acusaciones sin pruebas: película NAZA](https://www.aurora-israel.co.il/naza-acusaciones-israel-pruebas-verificables/) (2026-10-25)
- Report24, Florian Machl: [Film NAZA: Hasspropaganda gegen Israel auf Basis anonymer, nicht überprüfbarer Aussagen](https://report24.news/film-naza-hasspropaganda-gegen-israel-auf-basis-anonymer-nicht-ueberpruefbarer-aussagen/) (2026-10-28)
- The Wall Street Journal, Kyle Smith: ['NAZA' Has Nada on Israel](https://www.wsj.com/opinion/free-expression/naza-has-nada-on-israel-33203a03) (2026-11-02)