# X'inhu l-BDS, bil-kliem tal-fundaturi stess

Is-sejħa tal-BDS tal-2005, kliem Omar Barghouti dwar stat Lhudi, u għaliex il-Kamra Amerikana u l-Bundestag tkellmu dwar diskriminazzjoni.

## Il-punti ewlenin

- Fid-9 ta' Lulju 2005 organizzazzjonijiet Għarab ħarġu sejħa ta' bojkott li tinkludi “d-dritt tar-ritorn” tar-refuġjati f'Iżrael (Foundation for Defense of Democracies).
- Il-fundatur tal-BDS Omar Barghouti qal: “Aħna nopponu stat Lhudi f'kull parti tal-Palestina” (il-Kamra tar-Rappreżentanti tal-Istati Uniti, H. Res. 246, Jewish Virtual Library).
- Il-Jewish Virtual Library tgħodd 38 stat Amerikan b'liġijiet, ordnijiet jew riżoluzzjonijiet li jiskoraġġixxu l-bojkott ta' Iżrael.
- Il-Bundestag f'Mejju 2019 qal li l-metodi tal-BDS huma antisemitiċi, u qabbel it-tattiċi “tixtrux” mal-islogan Nażista kontra l-Lhud (Foundation for Defense of Democracies).

Il-kampanja ta' Bojkott, Divestiment u Sanzjonijiet, magħrufa bħala BDS, titlob lill-konsumaturi, lill-kampus, lill-knejjes, lill-unions, lid-ditti u lill-gvernijiet biex jiżolaw lil Iżrael sakemm jaċċetta lista fissa ta' talbiet politiċi. L-organizzaturi tagħha jiddeskrivu dan bħala pressjoni mhux vjolenti fuq il-mudell tal-ġlieda kontra l-apartheid fl-Afrika t'Isfel. Qarrej xettiku għandu jibda b'dawk it-testi, imbagħad bil-kliem irreġistrat tal-fundatur l-aktar magħruf tal-kampanja, mhux bis-slogans ta' kwalunkwe naħa. Id-dokumenti ma jiddeskrivux protesta dejqa kontra kabinett partikolari jew insedjament partikolari. Jiddeskrivu kundizzjonijiet li, jekk jintlaħqu kif jiddefinuhom l-awturi tagħhom, itemmu lil Iżrael bħala stat-nazzjon Lhudi.

## X'jgħid tassew is-sejħa tal-2005

Fid-9 ta' Lulju 2005 koalizzjoni ta' gruppi Għarab ħarġet is-Sejħa tas-Soċjetà Ċivili Palestinjana għall-BDS. Il-Foundation for Defense of Democracies tirreġistra t-tliet talbiet tagħha: li tintemm l-okkupazzjoni u l-kolonizzazzjoni ta' “l-artijiet Għarab kollha” u li jitneħħa l-ostaklu tax-Xatt tal-Punent; li tiġi rikonoxxuta “ugwaljanza sħiħa” għaċ-ċittadini Għarab ta' Iżrael; u li “jiġu rispettati, protetti u promossi d-drittijiet tar-refuġjati Palestinjani li jirritornaw lejn djarhom u l-proprjetà tagħhom”, lingwaġġ li s-sejħa stess torbot mar-rakkomandazzjoni tal-Assemblea Ġenerali tal-1948 ([FDD](https://www.fdd.org/wp-content/uploads/2020/01/fdd-report-war-by-other-means-a-history-of-anti-israel-boycotts-from-the-arab-league-to-bds.pdf)).

It-tielet talba hija ċ-ċappetta, u lill-udjenzi tal-Punent spiss tiġi spjegata l-inqas. Il-BDS jittratta r-ritorn, anke għal ġenerazzjonijiet ta' wara li jitolbu status ta' refuġjat, bħala dritt ta' dħul li ma jinnegozjax, ġewwa Iżrael fi ħdan il-linji tal-armistizju tal-1949. B'referenza għal ċifri ppubblikati fuq is-sit tal-BDS stess, l-FDD innotat aktar minn 7.25 miljun ruħ deskritti bħala refuġjati Għarab, kontra madwar 6.7 miljun Lhudi u 1.9 miljun Għarbi li huma ċittadini Iżraeljani. Omar Barghouti, fil-ktieb tiegħu stess, jinsisti fuq ritorn mingħajr restrizzjoni għal kull min jitleb dak l-istatus, inklużi d-dixxendenti ta' dawk li telqu fl-1948. Il-konklużjoni tal-FDD hija li ritorn bħal dan jissostitwixxi demokrazija b'maġġoranza Lhudija b'stat ieħor b'maġġoranza Għarbija. Barghouti jwarrab l-oġġezzjoni demografika bħala difiża ta' dak li jsejjaħ ordni kolonjali. Din mhix nuqqas ta' ftehim bejn iż-żewġ naħat. Hija t-tilwima nnifisha (FDD).

L-ewwel talba wkoll hija usa' minn “ix-Xatt tal-Punent”. “L-artijiet Għarab kollha” jitħallew mhux definiti fis-sejħa. L-FDD jinnota li t-tmiem tal-okkupazzjoni ta' “l-artijiet kollha” bħal dawn ifisser li l-kontroll Iżraeljan huwa illegittimu anke fi ħdan il-linji tal-1949. It-tmiem tal-kontroll Iżraeljan fiż-żona li l-Iżraeljani jsejħu [il-Lhudija u s-Samarija](https://nazadocumentary.com/mt/blog/what-is-judea-and-samaria) ma jkunx biżżejjed, skont it-test bi tliet partijiet tal-kampanja stess.

## Fundaturi, u x'qalu dwar l-eżistenza ta' Iżrael

Omar Barghouti, imwieled il-Qatar minn ġenituri Għarab, għen fl-2004 biex titnieda l-kampanja Palestinjana għall-bojkott akkademiku u kulturali ta' Iżrael u huwa l-wiċċ pubbliku ewlieni tal-BDS ([Influence Watch](https://www.influencewatch.org/person/omar-barghouti/)). Il-Kumitat Nazzjonali Palestinjan tal-BDS ġie ffurmat f'Ramallah fl-2007 biex jikkoordina x-xogħol. Ħafna riċerkaturi jsegwu l-istrateġija tal-iżolament ukoll sal-Forum tal-NGOs tal-konferenza ta' Durban fl-2001, li talab “iżolament sħiħ u totali ta' Iżrael” ([FDD](https://www.fdd.org/wp-content/uploads/2020/07/fdd-monograph-boykott.pdf)).

Barghouti ma kienx kriptiku. Il-Kamra tar-Rappreżentanti tal-Istati Uniti, f'H. Res. 246 tat-23 ta' Lulju 2019, ikkwotatu jgħid: “Aħna nopponu stat Lhudi f'kull parti tal-Palestina. L-ebda Palestinjan, l-ebda Palestinjan razzjonali, mhux Palestinjan li biegħ lilu nnifsu, qatt ma jaċċetta stat Lhudi fil-Palestina” ([Jewish Virtual Library](https://www.jewishvirtuallibrary.org/house-passes-resolution-opposing-boycott-against-israel-h-res-246)). Il-ġabra tar-rimarki tiegħu fl-istess librerija tirreġistra li eżitu ta' stat wieħed ikun “stat unitarju, fejn, b'definizzjoni, il-Lhud ikunu minoranza”, u li jekk ir-refuġjati jirritornaw bil-kundizzjonijiet tal-BDS, “il-minoranza Palestinjana ssir maġġoranza Palestinjana ta' dak li llum jissejjaħ Iżrael” ([JVL](https://www.jewishvirtuallibrary.org/bds-in-their-own-words)). Ahmed Moor, jikteb bħala appoġġatur tal-BDS, qiegħed l-implikazzjoni f'sentenza waħda: “Il-BDS tassew ifisser it-tmiem tal-istat Lhudi.” Dawn mhumiex parafrażijiet ostili. Huma l-kliem ta' min tkellem.

L-Anti-Defamation League użat dan ir-rekord biex tiddistingwi l-BDS minn pressjoni mmirata lejn eżitu ta' żewġ stati nnegozjat. Meta żewġ studjużi li sejħu lilhom infushom Sionisti appoġġjaw il-bojkott bħala mod kif isalvaw stat Lhudi ħdejn wieħed Għarbi, Barghouti rrifjuta l-appoġġ bħala tentattiv biex “japproprja” l-BDS. Fil-kont tiegħu, il-problema mhix biss l-okkupazzjoni wara l-1967. Hija l-eżistenza ta' Iżrael bħala stat Lhudi ([ADL](https://www.adl.org/resources/article/think-twice-jumping-bds-bandwagon)).

## Riżultati, dawriet lura, u r-rekord ekonomiku

Il-BDS kellu rebħiet tattiċi: riżoluzzjonijiet ta' gvernijiet tal-istudenti, xi voti ta' knejjes u unions, pressjoni fuq postijiet kulturali, u ftit deċiżjonijiet korporattivi li kienu jinvolvu operazzjonijiet fix-Xatt tal-Punent. Dawk l-episodji huma reali, u l-moviment jirreklamahom. Ma pproduċewx l-iżolament li talbet is-sejħa tal-2005. L-istorja tal-kampanja fil-Jewish Virtual Library tikkonkludi li ma kellhiex impatt fuq il-politika ta' Iżrael u kellha effett insinifikanti fuq l-ekonomija ta' Iżrael, filwaqt li l-kummerċ bejn l-Istati Uniti u Iżrael baqa' b'saħħtu, b'importazzjonijiet u esportazzjonijiet flimkien aktar minn 38 biljun dollaru fil-perjodu li teżamina ([JVL](https://www.jewishvirtuallibrary.org/bds-movement)).

Fejn id-ditti ċaqilqu l-impjanti, il-ħaddiema Għarab tal-Ġudea u s-Samarija xi drabi tilfu l-impjiegi. SodaStream, li kienet timpjega Iżraeljani u Għarab lokali f'sit fix-Xatt tal-Punent, aktar tard ċaqilqet il-produzzjoni lejn in-Negev; il-BDS kompla jimmira l-kumpanija wara ċ-ċaqliq. Uffiċjali Iżraeljani u xi mexxejja tan-negozju jiċċitaw każijiet bħal dawn bħala evidenza li l-kampanja tagħmel ħsara lin-nies li tgħid li tirrappreżenta ([FDD](https://www.fdd.org/analysis/2020/01/20/war-by-other-means/)). Assoċjazzjonijiet akkademiċi għaddew bojkotts ta' Iżrael, fosthom vot tal-American Studies Association fl-2013. Numru kbir ta' universitajiet irrifjutaw li jimxuhom: l-FDD jinnota li aktar minn 450 president ta' kulleġġi u universitajiet iffirmaw stqarrija kontra bojkotts akkademiċi fl-2007, u l-Jewish Virtual Library tirreġistra li rappreżentanti ta' mhux inqas minn 250 università rrifjutaw bojkotts ta' Iżrael jew ta' istituzzjonijiet akkademiċi Iżraeljani (FDD). Il-president tal-Awtorità Palestinjana, Mahmoud Abbas, qal fl-Afrika t'Isfel fl-2013 li ma kienx jappoġġja bojkott ta' Iżrael innifsu, filwaqt li talab lil oħrajn jibbojkottjaw l-insedjamenti. Il-PA u l-BDS mhumiex l-istess proġett (FDD).

## Għaliex il-gvernijiet isejħulu diskriminatorju

Il-gvernijiet tal-Punent ittrattaw bojkotts ta' Iżrael ibbażati fuq in-nazzjonalità bħalma ttrattaw il-bojkott aktar bikri tal-Lega Għarbija: bħala forma ta' diskriminazzjoni fil-kummerċ, mhux bħala nuqqas ta' qbil ordinarju. Il-Jewish Virtual Library tgħodd 38 stat Amerikan bi statuti, ordnijiet eżekuttivi jew riżoluzzjonijiet li jiskoraġġixxu kuntratti pubbliċi jew investimenti ma' kumpaniji li jibbojkottjaw lil Iżrael. Fl-2023 il-Qorti Suprema tal-Istati Uniti rrifjutat li tisma' Arkansas Times v. Waldrip, u ħalliet fis-seħħ deċiżjoni tal-Eighth Circuit li l-liġi ta' Arkansas dwar iċ-ċertifikazzjoni tal-kuntratturi ma kinitx kisret il-First Amendment kif ġiet applikata f'dak il-każ ([JVL](https://www.jewishvirtuallibrary.org/anti-bds-legislation)). H. Res. 246 opponiet il-BDS filwaqt li kkonfermat id-dritt tal-Amerikani li jikkritikaw kwalunkwe gvern, inkluż dak ta' Iżrael, u għaddiet 398–17 fit-23 ta' Lulju 2019 ([JVL](https://www.jewishvirtuallibrary.org/house-passes-resolution-opposing-boycott-against-israel)).

Il-Bundestag tal-Ġermanja, fis-17 ta' Mejju 2019, adottat riżoluzzjoni li tistqarr li “l-argumenti u l-metodi tal-Moviment BDS huma antisemitiċi.” It-test qal li t-tattiċi tal-BDS “inevitabbilment iqajmu assoċjazzjonijiet mal-islogan Nażista ‘Kauft nicht bei Juden!’” — “Tixtrux mingħand il-Lhud!” Il-vot kien politiku, mhux kodiċi kriminali, u ma kienx legalment vinkolanti (FDD). L-ogħla qorti ta' Franza, fl-20 ta' Ottubru 2015, ikkonfermat kundanni ta' attivisti li kienu ħeġġu bojkott ta' supermarket ta' oġġetti Iżraeljani, u ttrattat is-sejħa bħala inċitament għal diskriminazzjoni abbażi tal-oriġini nazzjonali ([AJC](https://www.ajc.org/news/how-france-made-boycotting-israeli-products-illegal)). Il-leġiżlaturi nazzjonali ma ttrattawx il-BDS bħala nuqqas ta' qbil ordinarju.

L-argument tad-diskriminazzjoni ma jiddependix milli tiġi pprojbita l-kritika tal-politika Iżraeljana. Jiddependi minn standard doppju u minn stat finali. Il-BDS jorganizza kastig ekonomiku u kulturali tal-istat Lhudi fost l-okkupanti tad-dinja, dawk li jiksru d-drittijiet tal-bniedem u l-entitajiet politiċi definiti etnikament, u jittratta l-universitajiet, l-artisti u ċ-ċivili Iżraeljani bħala miri leġittimi. H. Res. 246 stqarret li l-moviment “ma jagħrafx, u ħafna mis-sostenituri tiegħu jiċħdu b'mod espliċitu, id-dritt tal-poplu Lhudi għall-awtodeterminazzjoni nazzjonali.” Dik hija l-linja li qed jiġbdu ħafna gvernijiet: protesta tal-politika hija ordinarja; kampanja li l-fundaturi tagħha jirrifjutaw is-sovranità Lhudija “f'kull parti tal-Palestina” hija ħaġa oħra.

Wara s-7 ta' Ottubru 2023 dik il-linja saret aktar faċli biex tidher. Il-massakru ta' Ħamas u l-gwerra urbana li segwiet kienu, fil-qafas tal-BDS, raġunijiet oħra biex Iżrael jiġi iżolat. L-FDD irreġistrat il-kampanja tfaħħar “l-użu ġustifikat ta' reżistenza armata kontra l-militar u ċ-ċivili tal-oppressuri”, minflok ma tittratta moviment impenjat li jtemm lil Iżrael bħala stat Lhudi bħala ostaklu għall-paċi ([FDD](https://www.fdd.org/analysis/2023/10/13/the-bds-campaign-embraces-hamas-massacre-and-the-world-will-remember/)). Qarrejja li jridu r-rekord Iżraeljan tal-immirar, mhux is-sommarju tal-kampanja dwaru, jistgħu jaraw [il-film](https://nazadocumentary.com/mt/film) u n-nota separata dwar [l-akkuża tal-ġenoċidju](https://nazadocumentary.com/mt/blog/the-genocide-claim). Is-sejħa tal-2005 ma ġietx miktuba mill-ġdid. Għandha tinqara kif inkitbet.